Wat verdwijnen van vijf DICA-registraties betekent voor patiëntenzorg

Margriet Bos · 2026-08-24

Stel je even voor dat je naar het ziekenhuis moet voor een belangrijke behandeling. Je vertrouwt erop dat alles goed geregeld is, dat de kwaliteit op orde is. Maar wat als de systemen die die kwaliteit bewaken, plotseling onder druk komen te staan? Dat is precies wat er nu speelt. Vijf cruciale kwaliteitsregistraties van DICA – dat staat voor Data- en ICT-diensten van de Federatie Medisch Specialisten – dreigen te verdwijnen. En dat is geen klein nieuwtje. Het raakt de kern van hoe we in Nederland de kwaliteit van medische zorg meten en verbeteren. ### Waarom deze registraties zo belangrijk zijn Die registraties zijn geen administratieve rompslomp. Het zijn levende systemen die laten zien hoe bepaalde behandelingen in de praktijk verlopen. Ze verzamelen gegevens over uitkomsten, complicaties, patiëntervaringen. Zonder ze werken we eigenlijk in het donker. Bente Jorritsma, vicevoorzitter van DICA/IKNL, waarschuwt niet voor niets voor "onomkeerbare schade". Haar woorden zijn helder: "Voorkom onomkeerbare schade bij toetsing kwaliteitsregistraties." Dat is geen theoretisch risico. Als deze systemen wegvallen, verliezen we jaren aan data en inzicht. Transparantie, zegt Jorritsma, komt niet uit de lucht vallen. Het is iets wat je moet bouwen, onderhouden, beschermen. En op dit moment staat die bouw onder druk. ### Wat er op het spel staat voor medisch specialisten Voor artsen en medisch specialisten zijn deze registraties onmisbaar. Ze gebruiken ze niet omdat het moet, maar omdat het helpt. Het helpt bij: - Het vergelijken van hun eigen resultaten met landelijke gemiddelden - Het identificeren van verbeterpunten in behandelprotocollen - Het onderbouwen van keuzes richting patiënten en verzekeraars - Het continu leren van elkaars ervaringen Zonder deze data vervalt een groot deel van dat lerend vermogen. We gaan dan terug naar een tijd waarin iedereen vooral zijn eigen werk doet, zonder goed zicht op hoe het landelijk gaat. ### De gevolgen voor patiënten zoals jij en ik En dan kom je dus bij de kern: wat betekent dit voor patiënten? Eigenlijk best veel. Kwaliteitsregistraties zorgen indirect voor: - Betere en veiligere zorg, omdat problemen sneller gesignaleerd worden - Meer transparantie over welke ziekenhuizen of afdelingen goed presteren - Evidence-based verbeteringen in behandelingen - Minder variatie in kwaliteit tussen verschillende zorgverleners Als deze systemen verdwijnen, verliezen we een belangrijk waarschuwingssysteem. Problemen worden later opgemerkt. Best practices verspreiden zich langzamer. En dat merken patiënten uiteindelijk aan hun eigen gezondheid. ### Hoe we dit kunnen voorkomen Jorritsma's waarschuwing is duidelijk: we moeten nu actie ondernemen. Maar wat betekent dat concreet? Er zijn een paar cruciale stappen: - Erken het probleem en de urgentie ervan - Zoek naar duurzame financieringsmodellen voor deze registraties - Zorg dat alle betrokken partijen – van specialisten tot ziekenhuizen – meewerken - Behoud de expertise die is opgebouwd in het beheren van deze systemen Het gaat niet om geld alleen. Het gaat om het besef dat kwaliteit van zorg geen vanzelfsprekendheid is. Het is iets wat je dagelijks moet voeden, met data, met aandacht, met transparantie. Zoals Jorritsma het zegt: transparantie komt niet uit de lucht vallen. Je moet er moeite voor doen. Je moet erin investeren. En op dit moment is die investering in gevaar. Laten we hopen dat haar waarschuwing op tijd gehoord wordt. Voor de kwaliteit van onze zorg, en voor iedereen die er ooit gebruik van moet maken.