UMC's gratis tool onthult zorgverspilling – maar hoe lang nog?

Margriet Bos · 2026-11-09

De zorg produceert jaarlijks zo'n 328 miljoen kilogram afval, waarvan het grootste deel in vlammen opgaat. Om verspilling terug te dringen, ontwikkelde UMC Nijmegen de gratis Promeza-tool. Terwijl de subsidie eind dit jaar afloopt, probeert projectleider Maaike de Beaufort de tool op eigen kracht verder te verspreiden. ### Wat is Promeza precies? Promeza is een online instrument dat zorginstellingen inzicht geeft in hun afvalstromen en kosten. Door middel van een vragenlijst breng je eenvoudig in kaart waar verspilling ontstaat. Denk aan wegwerphandschoenen die onnodig worden gebruikt, of verbandmiddelen die over datum raken. Vervolgens krijg je concrete handvatten om die verspilling aan te pakken. Het mooie: de tool is gratis, dus elke zorgorganisatie kan ermee aan de slag. ### Waarom is dit belangrijk? De zorgsector is verantwoordelijk voor een flink deel van de nationale afvalberg. Al dat afval kost geld, maar belast ook het milieu. Door verspilling tegen te gaan, bespaar je niet alleen kosten, maar verminder je ook de ecologische voetafdruk. Bovendien houdt het zorgpersoneel meer tijd over voor wat echt telt: de patiënt. Maaike de Beaufort benadrukt dan ook: "Elke kilo afval die we voorkomen, is winst voor de zorg en voor de planeet." ### Hoe werkt het in de praktijk? Het gebruik van Promeza is laagdrempelig. Je doorloopt een aantal stappen: - Meld je aan via de website (gratis). - Vul de vragenlijst in over je afvalstromen. - Ontvang een rapport met verbeterpunten. - Implementeer de suggesties en meet je voortgang. ### Toekomst onzeker De subsidie die de ontwikkeling mogelijk maakte, loopt eind dit jaar af. De Beaufort hoopt de tool op eigen kracht te kunnen voortzetten, maar dat is nog geen uitgemaakte zaak. Ze zoekt naar manieren om Promeza duurzaam te financieren, bijvoorbeeld via samenwerkingen met zorgverzekeraars of brancheorganisaties. Zonder extra middelen dreigt de tool te verdwijnen – en dat zou zonde zijn, want de eerste resultaten zijn veelbelovend. ### Wat kun jij doen? Ben je werkzaam in de zorg en wil je verspilling aanpakken? Probeer Promeza uit zolang het nog kan. Deel je ervaringen en help mee om het belang van dit soort initiatieven onder de aandacht te brengen. Want zoals De Beaufort zegt: "Verspilling tegengaan is geen luxe, het is een noodzaak."