Twee AZWA-voorstellen kunnen zorgmarkt redden, mits aan deze voorwaarden wordt voldaan

Margriet Bos · 2026-07-17

De zorgmarkt in Nederland staat onder druk. Het merendeel van de afspraken uit het Algemeen Zorg Waarborg Akkoord (AZWA) die voor een eerlijker speelveld moeten zorgen, zal niet het gewenste effect hebben. Dat concludeert adviesbureau Gupta Strategists in een recent rapport. Van de acht voorgestelde maatregelen hebben er slechts twee écht potentie, maar alleen als ze worden aangevuld met extra stappen. ### Wat is het AZWA precies? Het AZWA is een akkoord dat bedoeld is om de zorgmarkt transparanter en eerlijker te maken. Het richt zich onder andere op het afschaffen van niet-gecontracteerde zorg, zodat zorgverzekeraars en zorgaanbieders meer grip krijgen op kosten en kwaliteit. Maar volgens Gupta zijn de meeste plannen te vrijblijvend of onvoldoende doordacht. ### Welke twee voorstellen springen eruit? Uit het rapport blijkt dat twee maatregelen wél effectief kunnen zijn: - **Het versterken van contracteerplicht voor zorgverzekeraars** – Dit dwingt verzekeraars om duidelijke afspraken te maken met zorgaanbieders, wat zorgt voor meer stabiliteit. - **Het invoeren van een maximumtarief voor niet-gecontracteerde zorg** – Dit voorkomt dat patiënten worden geconfronteerd met onverwachte hoge kosten. Maar let op: deze maatregelen werken alleen als ze worden gecombineerd met strengere handhaving en betere informatievoorziening aan consumenten. ### Waarom de andere voorstellen niet werken Gupta stelt dat de overige voorstellen te veel afhankelijk zijn van vrijwillige medewerking van partijen die tegengestelde belangen hebben. Denk aan: - Zorgverzekeraars die prikkels hebben om hun eigen netwerken te beschermen. - Zorgaanbieders die liever buiten contracten om werken voor hogere vergoedingen. - Patiënten die niet altijd de beste keuze kunnen maken door gebrek aan transparantie. Zonder dwingende maatregelen blijven deze problemen bestaan. ### Wat betekent dit voor senioren? Voor senioren, die vaak afhankelijk zijn van vaste zorgverleners, kan dit nieuws verwarrend zijn. De onduidelijkheid over niet-gecontracteerde zorg leidt soms tot onverwachte rekeningen. Een persoonlijk alarm kan hierbij helpen – het geeft niet alleen veiligheid, maar ook gemoedsrust. Maar zonder een eerlijke zorgmarkt blijft de toegang tot betaalbare zorg een uitdaging. ### Conclusie: twee stappen vooruit, maar nog een lange weg Het AZWA is een stap in de goede richting, maar het is geen wondermiddel. De twee veelbelovende voorstellen – contracteerplicht en maximumtarief – moeten worden versterkt met concrete uitvoeringsplannen. Alleen dan kan de zorgmarkt echt eerlijker worden voor iedereen, van zorgverleners tot ouderen die thuis veilig willen blijven wonen.