Twee AZWA-voorstellen kunnen zorgmarkt eerlijker maken, maar alleen met deze aanpassingen

Margriet Bos · 2026-07-17

Het merendeel van de afspraken in het AZWA (Addendum Zorginkoop en -aanbod) die bedoeld zijn om een eerlijker speelveld te creëren, zal niet werken. Dat concludeert adviesbureau Gupta Strategists in een nieuw rapport. Van de acht voorgestelde maatregelen hebben er slechts twee kans van slagen, maar alleen als er aanvullende stappen worden gezet. ### Wat is het AZWA en waarom is het belangrijk? Het AZWA is een set afspraken tussen zorgverzekeraars, zorgaanbieders en de overheid. Het doel? De zorgmarkt transparanter en eerlijker maken, zodat patiënten betere zorg krijgen tegen een betaalbare prijs. Denk aan het afschaffen van niet-gecontracteerde zorg, waarbij zorgverleners zonder contract met een verzekeraar toch vergoed worden. Klinkt simpel, maar de praktijk is weerbarstig. ### Twee voorstellen met potentie Volgens Gupta Strategists zijn er twee voorstellen die echt verschil kunnen maken: - **Transparante prijzen voor zorgproducten**: Door duidelijke prijzen af te spreken, wordt het voor patiënten makkelijker om te vergelijken. Dit kan de concurrentie stimuleren en de kosten drukken. - **Verplichte kwaliteitsregistratie voor zorgaanbieders**: Als zorgverleners hun resultaten openbaar moeten maken, kunnen patiënten betere keuzes maken. Dit verhoogt de druk om kwaliteit te leveren. Maar let op: deze maatregelen werken alleen als ze worden ondersteund door streng toezicht en handhaving. Zonder die stok achter de deur blijven het loze beloftes. ### Waarom de andere zes voorstellen falen De overige voorstellen schieten tekort, zegt Gupta. Denk aan: - **Vrijwillige samenwerking tussen verzekeraars**: Zonder dwang zullen partijen hun eigen belang blijven nastreven. - **Gedeelde data over zorgkosten**: Data delen is mooi, maar zonder een centrale autoriteit blijft het een rommeltje. - **Standaardcontracten voor zorgverleners**: Te veel uitzonderingen maken het systeem onoverzichtelijk. Het probleem is dat deze maatregelen te veel vertrouwen op goede wil. In de praktijk blijken verzekeraars en zorgaanbieders vooral zichzelf te beschermen. ### Wat betekent dit voor senioren en hun zorg? Voor senioren die afhankelijk zijn van persoonlijke alarmen of thuiszorg, is dit belangrijk. Als de zorgmarkt eerlijker wordt, kunnen zij rekenen op betere service en lagere kosten. Maar zolang de regels niet worden aangescherpt, blijft het een kwestie van afwachten. ### De rol van de overheid Gupta Strategists benadrukt dat de overheid een cruciale rol speelt. Zonder wetgeving die partijen dwingt tot transparantie, blijft de zorgmarkt een doolhof. Denk aan: - **Verplichte publicatie van zorgprijzen**: Zodat senioren en hun families kunnen vergelijken. - **Onafhankelijk toezicht**: Een instantie die controleert of afspraken worden nagekomen. - **Sancties bij overtredingen**: Boetes voor partijen die de regels aan hun laars lappen. ### Conclusie Twee van de acht AZWA-voorstellen kunnen de zorgmarkt echt verbeteren. Maar alleen als de overheid ingrijpt met harde maatregelen. Voor senioren die persoonlijke alarmen gebruiken, betekent dit hopelijk meer keuze en betaalbaarheid. Maar voor nu blijft het afwachten of de politiek de daad bij het woord voegt. > "Zonder handhaving blijven de beste plannen dode letter." - Gupta Strategists