Twee AZWA-voorstellen die wél verschil maken voor een eerlijke zorgmarkt

Margriet Bos · 2026-07-17

De afspraken uit het AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord) waren bedoeld om de zorgmarkt eerlijker te maken. Maar volgens adviesbureau Gupta Strategists gaat het grootste deel van deze afspraken niet werken. Ze zijn te algemeen, te vrijblijvend of missen simpelweg de tanden om echt iets te veranderen. Toch is er hoop: twee van de acht voorstellen hebben wél potentie, mits ze goed worden uitgevoerd. Het AZWA is een poging om de wildgroei aan niet-gecontracteerde zorgaanbieders aan te pakken. Het idee is simpel: als zorgverzekeraars alleen nog zorg vergoeden van aanbieders met wie ze een contract hebben, dan wordt het speelveld gelijker. Maar in de praktijk blijkt dat lastig. Gupta Strategists heeft de voorstellen onder de loep genomen en concludeert dat de meeste te weinig impact hebben. ### Waarom de meeste voorstellen niet helpen Veel van de AZWA-voorstellen zijn gericht op het verbeteren van informatie-uitwisseling en transparantie. Dat klinkt goed, maar het is niet genoeg. Zonder harde consequenties voor aanbieders die zich niet aan de regels houden, blijven dit papieren tijgers. Ook het voorstel om een centrale database te maken van afspraken is te omslachtig en levert te weinig op. Kortom: de zorgmarkt heeft behoefte aan duidelijke, afdwingbare regels, niet aan vrijblijvende intenties. ### De twee voorstellen die wél werken Toch ziet Gupta twee lichtpuntjes. Het eerste voorstel gaat over het verplicht stellen van een contract voor alle zorgaanbieders die meer dan een bepaalde omzet genereren. Dat dwingt grote spelers om zich aan de regels te houden. Het tweede voorstel richt zich op het instellen van een onafhankelijke toezichthouder die kan ingrijpen bij misstanden. Deze twee maatregelen kunnen het verschil maken, maar alleen als ze worden aangevuld met: - Strenge sancties bij overtredingen - Een heldere definitie van wat 'gecontracteerde zorg' precies inhoudt - Voldoende budget voor handhaving ### Wat betekent dit voor senioren? Voor ouderen die afhankelijk zijn van zorg, klinkt dit misschien als een technisch verhaal. Maar het heeft directe gevolgen. Als de zorgmarkt eerlijker wordt, betekent dat minder onduidelijkheid over wat wel en niet wordt vergoed. Ook kan het leiden tot betere kwaliteit van zorg, omdat aanbieders zich aan afspraken moeten houden. Stel je voor: je hebt een persoonlijk alarm nodig om veilig thuis te kunnen wonen. Met een eerlijke zorgmarkt weet je zeker dat de aanbieder die je kiest, betrouwbaar is en dat de kosten worden vergoed. Dat geeft rust. ### De rol van zorgverzekeraars Zorgverzekeraars spelen een cruciale rol. Zij moeten niet alleen contracten sluiten, maar ook controleren of aanbieders zich aan de afspraken houden. Dat vergt investeringen in toezicht en handhaving. Maar het is noodzakelijk om de markt eerlijk te houden. Een voorbeeld: als een zorgaanbieder structureel te veel rekent, moet de verzekeraar kunnen ingrijpen. Dat kan door het contract te beëindigen of door sancties op te leggen. Zonder die stok achter de deur blijven goede bedoelingen hangen. ### Conclusie: twee stappen vooruit, maar nog een lange weg De AZWA-voorstellen zijn een stap in de goede richting, maar alleen de twee die Gupta noemt, hebben echte potentie. Om de zorgmarkt eerlijker te maken, zijn aanvullende maatregelen nodig. Denk aan strengere regels, beter toezicht en meer verantwoordelijkheid voor verzekeraars. Voor senioren en hun naasten is het belangrijk om te weten dat er wordt gewerkt aan een eerlijker systeem. Want uiteindelijk draait het om één ding: goede, betaalbare zorg voor iedereen.