Toegang tot nieuwe kankerpillen halveert in Nederland

Margriet Bos · 2026-05-20

Het nieuws over de toegang tot nieuwe kankermedicijnen in Nederland is behoorlijk zorgwekkend. In 2025 is nog maar 41% van de nieuwe oncologische middelen die de afgelopen vier jaar in Europa zijn goedgekeurd, beschikbaar voor Nederlandse patiënten. Vier jaar geleden was dat nog 80%. Dit is een enorme daling. De gemiddelde wachttijd voor deze medicijnen is ook verdubbeld: van 270 dagen in 2021 naar 525 dagen in 2025. Dat betekent dat mensen met kanker langer moeten wachten op behandelingen die hun leven kunnen redden of verlengen. ### Waarom gebeurt dit? Er zijn verschillende redenen waarom de toegang tot nieuwe kankerpillen in Nederland achteruitgaat. Eén daarvan is de complexiteit van de onderhandelingen tussen farmaceuten en de overheid over de prijs van deze medicijnen. De kosten van nieuwe behandelingen zijn vaak extreem hoog, en Nederland probeert deze kosten te beheersen. Daarnaast speelt de beoordeling door het Zorginstituut Nederland een rol. Zij kijken of een medicijn echt meerwaarde biedt ten opzichte van bestaande behandelingen. Dit proces kan tijd kosten, en soms wordt een medicijn afgewezen omdat de meerwaarde niet groot genoeg wordt geacht. ### Wat betekent dit voor patiënten? Voor patiënten met kanker is dit natuurlijk heel vervelend. Ze moeten langer wachten op een behandeling die misschien wel hun beste kans is. Dit kan leiden tot meer onzekerheid en angst. Bovendien kan de ziekte in de tussentijd verder vorderen. Het is niet alleen een kwestie van wachten; het is een kwestie van kwaliteit van leven en soms van overleving. Patiëntenorganisaties maken zich dan ook grote zorgen. Ze pleiten voor snellere toegang tot nieuwe medicijnen, maar ook voor een eerlijke prijs. ### Wat kunnen we doen? Er zijn een paar dingen die we kunnen doen om de situatie te verbeteren. Ten eerste is het belangrijk dat de overheid en farmaceuten sneller tot overeenstemming komen over prijzen. Dit kan door meer transparantie in de onderhandelingen en door samen te werken met andere Europese landen. Ook kunnen we kijken naar alternatieve betalingsmodellen, zoals betalen op basis van resultaat. Daarnaast is het goed om te investeren in onderzoek naar goedkopere behandelingen. En tot slot: praat met je arts als je vragen hebt over de beschikbaarheid van een bepaald medicijn. Zij kunnen je het beste adviseren. - De toegang tot nieuwe kankerpillen is gedaald van 80% naar 41% in vier jaar. - De gemiddelde wachttijd is gestegen van 270 naar 525 dagen. - Patiënten moeten langer wachten op levensreddende behandelingen. - Oorzaken zijn hoge prijzen en strenge beoordelingen. - Oplossingen liggen in snellere onderhandelingen en alternatieve betalingsmodellen. Dit is een onderwerp dat ons allemaal aangaat. Want wie weet krijgen we er zelf ooit mee te maken. Het is goed om te weten wat er speelt en om te zien dat er stappen worden gezet om de toegang te verbeteren. Maar voor nu is het vooral een wake-up call: de toegang tot nieuwe kankerpillen in Nederland moet beter.