Toegang tot kankerzorg in Nederland verslechterd

Margriet Bos · 2026-05-20

Het gaat niet goed met de toegang tot nieuwe kankermedicijnen in Nederland. Uit recente cijfers blijkt dat we steeds langer moeten wachten op levensreddende behandelingen. Dat raakt ons allemaal, of je nu zelf te maken hebt met kanker of iemand in je omgeving. In 2025 is nog maar 41% van de nieuwe oncologische middelen die de afgelopen vier jaar in Europa zijn toegelaten beschikbaar voor Nederlandse patiënten. Vier jaar geleden was dat nog 80%. Dat is een halvering in amper vier jaar tijd. Een zorgwekkende ontwikkeling die vraagt om actie. ### De cijfers liegen er niet om De gemiddelde wachttijd voor oncologische geneesmiddelen is in diezelfde periode verdubbeld. Van 270 dagen in 2021 naar 525 dagen in 2025. Bijna anderhalf jaar wachten op een medicijn dat in andere Europese landen al beschikbaar is. Dat is niet alleen frustrerend, het kan ook levens kosten. - In 2021: 270 dagen wachttijd (ongeveer 9 maanden) - In 2025: 525 dagen wachttijd (bijna 1,5 jaar) - Daling in beschikbaarheid: van 80% naar 41% Deze cijfers laten zien dat Nederland achterop raakt. Waar we vroeger koploper waren in Europa, staan we nu in de middenmoot. En dat terwijl de zorgkosten blijven stijgen en de vergrijzing toeneemt. ### Waarom gebeurt dit? Er zijn verschillende redenen voor deze verslechtering. Het prijsonderhandelingsproces met farmaceuten duurt steeds langer. Daarnaast zijn er strengere toelatingseisen vanuit het Zorginstituut. Ook de administratieve lasten nemen toe, waardoor het hele proces trager verloopt. > "Het is een trieste realiteit dat patiënten in Nederland steeds vaker moeten wachten op medicijnen die in andere landen al standaard worden gebruikt." - Margriet Bos, Expert Persoonsalarmering en Veiligheid voor Ouderen ### Wat betekent dit voor patiënten? Voor mensen met kanker is tijd cruciaal. Elke dag dat een behandeling vertraagt, kan het verschil maken tussen leven en dood. Patiëntenorganisaties slaan al langer alarm. Ze pleiten voor snellere procedures en meer transparantie in de onderhandelingen. Het is ook belangrijk dat we als samenleving blijven investeren in onderzoek en ontwikkeling. Nieuwe medicijnen zijn duur, maar de kosten van niet-behandelen zijn vaak nog hoger. Denk aan langere ziekenhuisopnames, meer zorg en verlies van kwaliteit van leven. ### Hoe kunnen we verbeteren? Er zijn gelukkig ook lichtpuntjes. Het kabinet heeft aangekondigd te willen investeren in de farmaceutische industrie. Ook wordt er gewerkt aan een nieuw systeem voor prijsonderhandelingen. Doel is om sneller tot overeenstemming te komen met farmaceuten. Daarnaast is er steeds meer aandacht voor gepersonaliseerde geneeskunde. Door behandelingen beter af te stemmen op individuele patiënten, kunnen we mogelijk efficiënter omgaan met dure medicijnen. ### Conclusie De toegang tot nieuwe kankermedicijnen in Nederland is de afgelopen jaren fors verslechterd. Patiënten wachten langer en hebben minder keus. Het is tijd voor structurele veranderingen in het systeem. Alleen dan kunnen we de zorg betaalbaar en toegankelijk houden voor iedereen die het nodig heeft. Blijf alert en praat erover met je arts of zorgverlener. Samen staan we sterker in de strijd tegen kanker.