Toegang kankerpatiënten tot nieuwe medicijnen halveert in vier jaar

Margriet Bos · 2026-05-20

De cijfers liegen er niet om. Als je een dierbare hebt met kanker, dan wil je natuurlijk de beste zorg en de nieuwste medicijnen. Maar wat als die medicijnen er simpelweg niet zijn? In Nederland wordt de toegang tot nieuwe kankergeneesmiddelen namelijk steeds slechter. En dat terwijl de belofte van nieuwe, effectievere behandelingen groter is dan ooit. ### Wat is er precies aan de hand? Uit recente cijfers blijkt dat in 2025 nog maar 41 procent van de nieuwe oncologische middelen beschikbaar is voor Nederlandse patiënten. Vier jaar geleden was dat nog 80 procent. Dat is een halvering in slechts vier jaar tijd. En het wordt nog erger: de gemiddelde wachttijd voor deze medicijnen is verdubbeld, van 270 dagen in 2021 naar 525 dagen in 2025. Dat betekent dat patiënten langer moeten wachten op een behandeling die misschien wel hun leven kan redden of verlengen. En dat is schrijnend.  ### Waarom duurt het zo lang? Waarom dit gebeurt? Het is een complex probleem. De prijzen van nieuwe kankermedicijnen zijn vaak torenhoog. Farmaceutische bedrijven vragen er soms tienduizenden euro's per behandeling voor. De Nederlandse overheid en zorgverzekeraars moeten dan onderhandelen over de prijs. Dat kost tijd. Daarnaast is er het beoordelingsproces. Het Zorginstituut Nederland moet bepalen of een medicijn wel echt beter is dan wat er al is. En of het de kosten waard is. Dat is een zorgvuldig proces, maar het duurt gewoon te lang voor de patiënt die nu wacht. ### Wat betekent dit voor patiënten? Voor iemand met kanker is elke dag kostbaar. Een wachttijd van bijna anderhalf jaar is niet alleen frustrerend, het kan ook het verschil maken tussen leven en dood. Patiëntenorganisaties slaan dan ook alarm. Zij pleiten voor een snellere toelating van veelbelovende medicijnen, zonder dat de veiligheid in het gedrang komt. - **Minder keuze**: Patiënten hebben minder opties voor een behandeling die bij hen past. - **Langere wachttijd**: De tijd tussen goedkeuring in Europa en beschikbaarheid in Nederland wordt steeds langer. - **Frustratie en onzekerheid**: Het wachten veroorzaakt enorme stress bij patiënten en hun naasten. ### Wat kunnen we eraan doen? Er zijn gelukkig wel initiatieven om dit probleem aan te pakken. Zo wordt er gekeken naar manieren om de onderhandelingen te versnellen. Ook wordt er geëxperimenteerd met voorwaardelijke toelating. Dat betekent dat een medicijn tijdelijk wordt toegelaten, terwijl er nog meer onderzoek wordt gedaan naar de effectiviteit. En laten we eerlijk zijn: de farmaceutische industrie moet ook zijn verantwoordelijkheid nemen. Lagere prijzen kunnen het proces versnellen en de zorg betaalbaar houden. Het is een gedeelde verantwoordelijkheid van overheid, zorgverzekeraars, dokters en de industrie. ### Een oproep tot actie Dit is geen abstracte discussie. Het gaat over echte mensen, echte levens. Als we niets doen, wordt de kloof tussen wat er kan en wat er beschikbaar is alleen maar groter. Het is tijd voor een doorbraak in de manier waarop we nieuwe kankermedicijnen in Nederland beoordelen en vergoeden. Dus laten we hopen dat de politiek en de zorgsector snel in actie komen. Want iedereen verdient de beste kans op een goede behandeling. En dat kan niet wachten.