Waarom het tekort aan gz-psychologen het Noorden hard raakt

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is geen geheim dat de geestelijke gezondheidszorg in Nederland onder druk staat. Maar in het Noorden van het land is de situatie bijzonder zorgwekkend. Door een groeiend tekort aan gz-psychologen én het schrappen van opleidingsplaatsen, komen steeds meer mensen in de problemen. En dat terwijl de vraag naar zorg juist blijft stijgen. Misschien herken je het wel: je wacht maanden op een intakegesprek, of je wordt doorverwezen naar een praktijk die al gesloten is voor nieuwe cliënten. Voor wie nu hulp nodig heeft, is het wachten vaak niet alleen frustrerend, maar ook schadelijk. Hoe langer iemand zonder passende zorg zit, hoe groter de kans dat klachten verergeren. ### Wat is er precies aan de hand? Het probleem is tweeledig. Aan de ene kant is er een groot tekort aan gz-psychologen in het Noorden. Aan de andere kant worden opleidingsplaatsen geschrapt. Dat betekent dat er minder nieuwe professionals bijkomen, terwijl de huidige zorgverleners overbelast raken. Een vicieuze cirkel waar maar moeilijk uit te komen is. De cijfers liegen er niet om. Uit recente rapporten blijkt dat de wachttijden in de regio oplopen tot ver boven de norm. Waar de richtlijn zegt dat iemand binnen veertien dagen geholpen moet worden, is de realiteit in sommige gevallen een wachttijd van meer dan twintig weken. Dat is niet alleen een administratief probleem, maar een menselijk drama. ### De gevolgen voor ouderen Voor senioren is de impact extra groot. Juist zij hebben vaak te maken met meerdere zorgvragen tegelijk: fysieke klachten, eenzaamheid, of het verlies van een partner. Psychische ondersteuning is dan geen luxe, maar een noodzaak. Zonder tijdige hulp kunnen stemmingen omslaan in depressies, en kunnen angsten uitgroeien tot verlammende aandoeningen. Het is dan ook niet vreemd dat steeds meer ouderen zich melden bij de huisarts met psychische klachten. Maar ook daar is de druk hoog. Huisartsen hebben beperkte tijd en kunnen niet altijd de juiste doorverwijzing regelen. Het gevolg? Mensen vallen tussen wal en schip. ### Waarom worden opleidingsplaatsen geschrapt? Dat is een vraag die veel zorgprofessionals zich stellen. Het antwoord is complex. Enerzijds spelen financiële overwegingen een rol. Opleidingen kosten geld, en in tijden van bezuinigingen wordt er snel gesneden in posten die niet direct zichtbaar renderen. Anderzijds is er een tekort aan opleiders en stageplekken. Zonder voldoende begeleiders kunnen er nu eenmaal geen nieuwe psychologen worden opgeleid. Toch is dit een kortzichtige benadering. Want elke euro die nu wordt bespaard op opleidingen, betaal je later dubbel terug in de vorm van duurdere zorg en meer menselijk leed. Het is een investering die zich op de lange termijn dubbel en dwars terugverdient. ### Wat kan er gedaan worden? Er is geen simpele oplossing, maar er zijn wel degelijk stappen die gezet kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan: - Het verhogen van het aantal opleidingsplaatsen voor gz-psychologen in het Noorden - Het aantrekkelijker maken van werken in de regio door betere arbeidsvoorwaarden - Meer inzet van digitale zorg, zoals online therapieën, om de druk te verlichten - Betere samenwerking tussen huisartsen, wijkteams en GGZ-instellingen Het is belangrijk dat politiek en zorgverzekeraars nu in actie komen. Niet over vijf jaar, maar nu. Want elke maand dat we wachten, is een maand waarin mensen onnodig lijden. ### Een persoonlijke noot Als expert op het gebied van veiligheid en zorg voor ouderen zie ik dagelijks wat dit soort tekorten betekent. Het is niet alleen een kwestie van wachtlijsten. Het is een kwestie van kwaliteit van leven. Ik sprak onlangs een 78-jarige vrouw die al maanden wacht op een gesprek met een psycholoog. Ze voelt zich een last voor haar kinderen en weet niet meer waar ze het zoeken moet. Dit mag niet gebeuren in een welvarend land als Nederland. ### Conclusie Het tekort aan gz-psychologen en het schrappen van opleidingsplaatsen zet de zorg in het Noorden zwaar onder druk. Het is tijd dat er serieus wordt gekeken naar structurele oplossingen. Want zonder actie blijft het niet bij een crisis in de zorg, maar wordt het een crisis in de samenleving. Laten we hopen dat de urgentie nu eindelijk wordt gezien. Voor de mensen die wachten, voor de professionals die overbelast zijn, en voor ons allemaal.