Tekort aan GZ-psychologen: Emergis slaat alarm over opleidingsbeleid

Margriet Bos · 2026-07-03

De geestelijke gezondheidszorg in Nederland staat onder druk. Personeelstekorten zijn aan de orde van de dag, maar volgens bestuurder Gerco Blok van de Zeeuwse ggz-aanbieder Emergis wordt het probleem alleen maar groter door het beleid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Het aantal opleidingsplekken voor GZ-psychologen daalt al jaren, en dat baart hem grote zorgen. "Als het ministerie vindt dat er te veel vrijgevestigde GZ-psychologen zijn, dan is het verminderen van het aantal opleidingsplekken niet de knop om aan te draaien," zegt Blok. Het is een kwestie die niet alleen Emergis raakt, maar de hele sector. Want minder opgeleide psychologen betekent minder zorg voor mensen die dat hard nodig hebben. ### Waarom dalen de opleidingsplekken? Het ministerie van VWS heeft de afgelopen jaren het aantal vergoede opleidingsplekken voor GZ-psychologen stapsgewijs verminderd. De gedachte is dat er een overschot is aan vrijgevestigde psychologen, en dat de markt zichzelf moet reguleren. Maar Blok ziet dat anders. Hij stelt dat de zorgvraag juist toeneemt, vooral in de regio's waar de druk op de ggz het hoogst is. - De wachttijden voor psychologische hulp lopen op tot maanden. - Ouderen en kwetsbare groepen hebben vaak geen toegang tot gespecialiseerde zorg. - De instroom van nieuwe psychologen stagneert door het gebrek aan opleidingsplekken. Emergis, dat zich richt op psychische zorg in Zeeland, merkt de gevolgen direct. De instelling kan niet genoeg nieuwe GZ-psychologen aannemen om de groeiende vraag bij te benen. Dat leidt tot overbelasting van het huidige personeel en langere wachtlijsten voor patiënten. ### De impact op de zorg voor ouderen Dit probleem raakt ook de ouderenzorg. Veel senioren hebben te maken met psychische klachten zoals eenzaamheid, depressie of angststoornissen. Zonder voldoende GZ-psychologen blijft deze groep vaak verstoken van de juiste ondersteuning. Blok benadrukt dat het niet alleen gaat om cijfers, maar om echte mensen die hulp nodig hebben. "We zien dat ouderen steeds langer thuis wonen, maar dat ze daardoor ook meer psychische problemen ervaren," legt hij uit. "Een persoonlijk alarm kan helpen bij fysieke veiligheid, maar voor mentale gezondheid hebben we goed opgeleide psychologen nodig." Het is een oproep aan het ministerie om het beleid te heroverwegen. ### Wat kan er anders? Volgens Blok is de oplossing niet om het aantal opleidingsplekken te verminderen, maar om te investeren in een betere spreiding van psychologen over het land. Vrijgevestigde psychologen vestigen zich vaak in stedelijke gebieden, terwijl de vraag in landelijke regio's zoals Zeeland groot blijft. Het ministerie zou moeten stimuleren dat er meer opleidingsplekken komen in gebieden met een tekort. Daarnaast pleit hij voor meer samenwerking tussen ggz-instellingen en opleidingsinstituten. Door stageplekken en begeleiding beter te organiseren, kunnen studenten sneller worden opgeleid tot volwaardige GZ-psychologen. Het is een investering die zich op de lange termijn terugbetaalt in betere zorg en kortere wachtlijsten. ### Een breder perspectief Het tekort aan GZ-psychologen is geen geïsoleerd probleem. Het hangt samen met de vergrijzing, de toenemende druk op de zorg en het gebrek aan investeringen in preventie. Emergis is niet de enige instelling die alarm slaat. Ook andere ggz-aanbieders in Nederland maken zich zorgen over de dalende opleidingscapaciteit. Blok hoopt dat het ministerie snel bijstuurt. "We kunnen het ons niet veroorloven om nog meer tijd te verliezen," zegt hij. "Elke dag dat we niets doen, betekent dat iemand langer moet wachten op hulp." Het is een duidelijke boodschap aan Den Haag: het opleidingsbeleid moet op de schop, anders wordt het personeelstekort in de ggz alleen maar groter. De komende maanden wordt er verder overlegd tussen VWS en de ggz-sector. Maar voor nu blijft de situatie zorgelijk. Voor senioren en andere kwetsbare groepen betekent dit dat ze mogelijk nog langer moeten wachten op de psychologische zorg die ze verdienen.