De stille salarisexcessen in de zorg: dit moet je weten
Margriet Bos ·
Luister naar dit artikel~5 min

31 zorgaanbieders overtraden de Wet Normering Topinkomens. Grote namen en een zelfstandig behandelcentrum betaalden exorbitante salarissen aan interim-managers. Dit moet je weten.
Sommige zorgaanbieders hebben de afgelopen jaren flink de fout in gegaan als het gaat om topinkomens. Zorgvisie heeft maar liefst 31 organisaties op een rij gezet die de Wet Normering Topinkomens (WNT) hebben overtreden. En nee, het gaat niet om kleine spelers. Grote, bekende namen staan op die lijst, waaronder een zelfstandig behandelcentrum.
Wat is er precies gebeurd? Deze organisaties hebben exorbitante salarissen uitbetaald aan interim-managers, terwijl dat volgens de wet helemaal niet mag. De WNT is er namelijk om te voorkomen dat managers in de (semi)publieke sector te veel verdienen. Maar blijkbaar zijn er nogal wat partijen die zich daar niet aan houden.
### Waarom de WNT er is
De Wet Normering Topinkomens is in 2013 ingevoerd om de salarissen van bestuurders in de publieke en semi-publieke sector te begrenzen. Het doel is simpel: belastinggeld moet niet opgaan aan torenhoge salarissen. Voor de zorgsector geldt een maximum dat jaarlijks wordt vastgesteld. In 2024 ligt dat bedrag rond de €233.000 per jaar.
Maar dat maximum geldt dus niet voor iedereen. Er zijn uitzonderingen en die worden nogal eens opgezocht. Denk aan een zelfstandig behandelcentrum dat een interim-manager inhuurt voor een paar maanden en daarvoor een bedrag neertelt dat ver boven het normenkader uitstijgt.
### De gevolgen voor zorgorganisaties
Als je als zorgaanbieder de WNT overtreedt, heeft dat flinke consequenties. Zo kan de minister van Volksgezondheid ingrijpen en kun je te maken krijgen met terugvorderingen. In sommige gevallen wordt het salaris dat boven de norm is uitbetaald, teruggehaald bij de bestuurder of de organisatie zelf.
Daarnaast is er de reputatieschade. En die is misschien nog wel groter dan de financiële klap. Want als blijkt dat een zorginstelling liever een duurbetaalde interim-manager inhurert dan te investeren in personeel, dan is het vertrouwen van cliënten en hun families snel verdwenen.
### Wat betekent dit voor jou als professional?
Als je werkt in de ouderenzorg of persoonsalarmering, dan raakt dit onderwerp je direct. Het gaat namelijk over de integriteit van de sector waarin jij dagelijks werkt. Je wilt weten dat het geld dat binnenkomt, goed wordt besteed.
> "Het is een schande dat er zorgaanbieders zijn die zich niet aan de regels houden. Het vertrouwen in de zorg staat hierdoor onder druk."
Dat is een veelgehoorde reactie van professionals in het veld. En terecht. Want terwijl zorgmedewerkers hard werken voor een salaris dat vaak onder druk staat, worden er aan de top bedragen uitgekeerd die nergens op slaan.
### Hoe herken je een integere zorgaanbieder?
Als je zelf een zorgaanbieder kiest of ermee samenwerkt, let dan op de volgende zaken:
- Staat de jaarrekening online? De meeste zorgorganisaties zijn verplicht om hun financiële gegevens te publiceren. Check of ze dat ook echt doen.
- Hoe gaan ze om met de WNT? Een transparante organisatie vermeldt gewoon wat de bestuurder verdient.
- Wat is de reputatie in de regio? Praat met collega's en andere professionals. Vaak weet je snel genoeg hoe een organisatie in elkaar steekt.
- Zijn er recente berichten in de media? Een snelle zoekopdracht levert vaak al veel op.
### De rol van toezichthouders
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) houdt toezicht op de zorgsector en kan boetes opleggen aan organisaties die zich niet aan de regels houden. Toch blijkt uit de lijst van Zorgvisie dat dat niet altijd voldoende is. De boetes zijn vaak lager dan het bedrag dat de organisatie heeft bespaard door de wet te overtreden. En dat is natuurlijk een vreemde situatie.
Er zijn dan ook steeds meer stemmen die pleiten voor strengere handhaving. Want wat heeft een boete voor zin als die lager is dan het voordeel dat je ermee behaalt?
### Wat kunnen we doen?
Als professional kun je niet direct het systeem veranderen, maar je kunt wel kritisch blijven. Stel vragen bij je eigen organisatie. Vraag hoe er met de WNT wordt omgegaan. En als je ziet dat er iets niet klopt, meld het dan bij de juiste instanties.
Daarnaast is het belangrijk om te blijven benadrukken dat de zorg draait om mensen, niet om geld. Het is een cliché, maar het is wel waar. Elke euro die naar een overbetaalde interim-manager gaat, is een euro die niet naar de zorg gaat. En dat kunnen we ons in deze sector gewoon niet veroorloven.
### Tot slot
De lijst van Zorgvisie is een wake-upcall. Het laat zien dat er nog veel werk aan de winkel is als het gaat om integriteit in de zorg. Maar het is ook een kans. Een kans om het anders te doen. Om te laten zien dat het wel kan: transparant, eerlijk en met oog voor de mensen die het echt verdienen.