Het stille gemis van VWS bij Tata Steel: waarom ontbreekt het ministerie?

Margriet Bos · 2026-07-21

In de drie jaar dat Marcel Levi vanuit zijn functie bij de Expertgroep Gezondheid IJmond betrokken is bij het onderzoek naar Tata Steel, heeft hij nog nooit een ambtenaar, laat staan een minister van VWS gezien. Waarom eisen zij geen plek op aan tafel? ### De kern van het probleem Het is een vraag die steeds luider klinkt: waarom is het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) niet structureel aanwezig bij overleggen over de gezondheidsimpact van Tata Steel? Marcel Levi, een ervaren expert op het gebied van gezondheid en veiligheid, deelt zijn verbazing. Hij ziet dagelijks hoe de uitstoot van de staalfabriek in IJmuiden invloed heeft op de luchtkwaliteit en de gezondheid van omwonenden. Maar zonder directe betrokkenheid van VWS blijft een belangrijk deel van het beleid achterwege. ### Wat er op het spel staat De IJmond-regio kampt al jaren met verhoogde concentraties fijnstof en andere schadelijke stoffen. Denk aan: - **Stikstofoxiden** die longproblemen kunnen verergeren - **Fijnstof** dat hart- en vaatziekten kan triggeren - **Zware metalen** zoals lood en kwik die zich ophopen in het milieu Zonder VWS aan tafel ontbreekt een cruciale schakel. Het ministerie zou namelijk de verbinding kunnen leggen tussen milieuonderzoek en concrete gezondheidsmaatregelen. Denk aan het monitoren van ziekenhuisopnames of het opzetten van preventieprogramma's. Nu blijft die kennis vaak beperkt tot lokale instanties. ### Waarom dit zo belangrijk is "Het is niet alleen een kwestie van beleid", zegt Levi. "Het gaat om mensen die elke dag de gevolgen ervaren." Neem bijvoorbeeld een inwoner uit Wijk aan Zee die al jaren last heeft van benauwdheid. Zonder VWS is er geen centrale aanpak om dit soort klachten te koppelen aan industriële activiteiten. Het gevolg? Er ontstaat een gat tussen wat er wetenschappelijk bekend is en wat er in de praktijk gebeurt. ### Wat er moet veranderen Levi pleit voor een structurele plek van VWS in het overleg. Dat betekent niet alleen een ambtenaar sturen, maar ook: - **Actieve deelname** aan gezondheidsonderzoeken - **Financiële middelen** vrijmaken voor langetermijnstudies - **Samenwerking** met het RIVM om data te delen Zonder deze stappen blijft de gezondheid van omwonenden onderbelicht. Het is een gemiste kans om écht iets te doen aan de luchtkwaliteit en de volksgezondheid in de regio. ### Een oproep tot actie De Expertgroep Gezondheid IJmond blijft aandringen op meer betrokkenheid van VWS. Het is niet alleen een kwestie van politiek, maar van menselijk leed. Als we de komende jaren geen verandering zien, blijven we achter met dezelfde vragen. Waarom is VWS niet aan tafel? En nog belangrijker: wat gaan we eraan doen? Het is tijd dat het ministerie zijn verantwoordelijkheid neemt. Niet alleen voor de cijfers, maar voor de mensen die hier wonen en ademen.