Slimmer werken in de zorg: zo gooi je vijf keer minder weg én bespaar je kosten

Margriet Bos · 2026-10-27

Meer comfort, minder lekkages. Minder fysieke belasting voor medewerkers en lagere inkoopkosten. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar volgens gynaecoloog Wenche Klerkx is het dichterbij dan we denken. "Soms blijkt dat er meer mogelijk is dan we denken," zegt ze. En daar zit precies de kern: we hoeven niet harder te werken, we moeten slimmer werken. ### Waarom slimmer werken loont In de cure en care draait alles om mensen. Toch gaat er vaak ongemerkt veel tijd, materiaal en geld verloren. Denk aan wegwerpmaterialen die onnodig worden gebruikt, of handelingen die dubbel worden gedaan. Door kritisch te kijken naar dagelijkse processen, ontstaat er ruimte voor winst op vier fronten: de patiënt, het personeel, de portemonnee én de planeet. Dat klinkt abstract, maar het is heel concreet. Minder weggooien betekent simpelweg minder bestellen. En minder bestellen betekent minder kosten. Zo werkt het eigenlijk altijd: de kleine keuzes van alledag hebben grote gevolgen. ### Vijf keer minder weggooien: hoe dan? De titel belooft nogal wat. Vijf keer minder afval klinkt ambitieus, maar het begint bij een paar eenvoudige vragen die je team elke dag kan stellen: - Hebben we dit echt nodig, of doen we het omdat het altijd zo ging? - Kan dit materiaal vaker worden gebruikt zonder de veiligheid te schaden? - Waar lekt of verspilt ons proces onnodig? - Welke handeling kost ons personeel onnodig veel fysieke belasting? - Kunnen we inkopen slimmer bundelen of doseren? Vaak blijkt dat een klein deel van de materialen verantwoordelijk is voor het grootste deel van de verspilling. Pak je dat aan, dan volgt de rest vanzelf. ### Comfort begint bij minder gedoe Minder lekkages en minder verspilling leveren niet alleen financiële winst op. Ze zorgen ook voor meer comfort. Voor de patiënt die niet met kapotte of onhandige hulpmiddelen te maken krijgt. Voor de medewerker die minder hoeft te sjouwen en tillen. En voor de organisatie die rustiger kan plannen omdat de kosten voorspelbaar worden. > "Soms blijkt dat er meer mogelijk is dan we denken." — Wenche Klerkx, gynaecoloog Die uitspraak is een uitnodiging. Niet om alles om te gooien, maar om nieuwsgierig te blijven naar wat beter kan. ### De portemonnee én de planeet Elke keer dat je iets niet weggooit, bespaar je geld én grondstoffen. Dat is dubbel winst. In de zorg wordt dat steeds belangrijker, zeker nu inkoopkosten stijgen en duurzaamheid hoog op de agenda staat. Slimmer inkopen en hergebruiken zijn geen luxe meer, maar noodzaak. Denk aan een simpele rekensom: als een afdeling jaarlijks voor duizenden euro's aan wegwerpmateriaal inkoopt en daar een kwart van weet te besparen, is dat geld dat direct vrijkomt voor betere zorg. Zonder dat er ook maar iemand harder hoeft te werken. ### Begin klein, denk groot Je hoeft niet meteen een heel nieuw systeem in te voeren. Begin met één afdeling, één proces, één product. Meet wat er gebeurt en deel de resultaten met je team. Succes smaakt naar meer, en voor je het weet is slimmer werken de norm geworden. De boodschap van Klerkx is simpel: durf te kijken naar wat er mogelijk is. Vaak meer dan je denkt.