Slimmer werken in de zorg: zo bespaar je kosten én gooi je vijf keer minder weg

Margriet Bos · 2026-10-27

Meer comfort, minder lekkages. Minder fysieke belasting voor medewerkers en lagere inkoopkosten. Klinkt bijna te mooi om waar te zijn, toch? Toch laten steeds meer zorginstellingen zien dat het kan. Door slimmer te werken, boeken de cure en care winst op meerdere fronten tegelijk: voor de patiënt, het personeel, de portemonnee én de planeet. “Soms blijkt dat er meer mogelijk is dan we denken,” zegt gynaecoloog Wenche Klerkx. Een uitspraak die blijft hangen. Want hoe vaak doen we iets op de automatische piloot, zonder stil te staan bij wat er eigenlijk beter kan? ### Waarom wegwerpen zo vanzelfsprekend lijkt In de zorg draait veel om hygiëne en veiligheid. Logisch. Maar dat betekent niet dat elk wegwerpitem per se wegwerp moet zijn. Denk aan verbandmateriaal, beschermhoezen of hulpmiddelen die na één gebruik in de prullenbak belanden. Vaak gebeurt dat uit gewoonte, niet omdat het echt nodig is. En daar zit precies de ruimte. Als je kritisch kijkt naar wat écht weg moet en wat hergebruikt kan worden, verandert er iets. Niet alleen in de afvalbak, maar ook in de cijfers. ### Vijf keer minder weggooien: wat levert het op? De winst zit op meer plekken dan je op het eerste gezicht denkt. Een paar concrete voordelen op een rij: - Minder inkoopkosten, omdat je minder materiaal hoeft aan te schaffen - Minder fysieke belasting voor medewerkers die nu minder tillen en sjouwen - Meer comfort voor de patiënt, bijvoorbeeld doordat er minder lekkages optreden - Een kleinere ecologische voetafdruk door minder afval - Meer tijd en aandacht voor wat er echt toe doet: de zorg zelf Het mooie is: die voordelen versterken elkaar. Minder weggooien betekent minder bestellen, minder afvoeren en dus minder rompslomp. En dat merk je in de hele organisatie. ### Beginnen bij de vraag, niet bij het antwoord Volgens Klerkx begint het allemaal met nieuwsgierigheid. Niet meteen roepen dat iets niet kan, maar eerst onderzoeken wat wél mogelijk is. Dat klinkt simpel, maar het vraagt wel een andere houding. Eentje waarbij je durft te vragen: waarom doen we dit eigenlijk zo? > “Soms blijkt dat er meer mogelijk is dan we denken.” Die zin is misschien wel de kern van het hele verhaal. Verandering begint niet met een groot plan, maar met een kleine vraag. En met de bereidheid om het antwoord serieus te nemen. ### Klein beginnen, groot verschil maken Je hoeft niet meteen de hele afdeling op de schop te gooien. Kies één proces, één product of één gewoonte en kijk wat er gebeurt als je het anders aanpakt. Vaak blijkt de eerste stap verrassend eenvoudig. En wie weet? Misschien ontdek je net als Klerkx dat er meer kan dan je dacht. Minder verspilling, lagere kosten en meer comfort. Het is geen droombeeld, maar een kwestie van slimmer durven werken.