Hoe Singapore de zorgkosten beteugelt met een radicaal nieuw model

Margriet Bos · 2026-09-01

Het is een vraag die elke beleidsmaker in Nederland bezighoudt: hoe houden we onze zorg betaalbaar en toegankelijk voor iedereen, nu en in de toekomst? Terwijl wij hier worstelen met wachtlijsten en stijgende budgetten, voert Singapore een van de meest vergaande hervormingen ter wereld door. En het werkt. Ik sprak erover met Chien Earn Lee, Deputy Group CEO van het SingHealth Regional Health System, en wat hij vertelde, zette me echt aan het denken. Hun aanpak is zo simpel als het revolutionair is. Ze draaien de hele logica om. In plaats van te betalen voor zorg – voor elke behandeling, elk bezoek aan het ziekenhuis – investeren ze in gezondheid. Het geld volgt niet langer de ziekte, maar de gezondheid van de bevolking. Ze noemen het populatiebekostiging. ### Wat is populatiebekostiging precies? Laat ik het uitleggen zoals ik het begreep. Stel je voor dat een groep zorgverleners – huisartsen, fysiotherapeuten, verpleegkundigen, specialisten – samen verantwoordelijk wordt voor de gezondheid van een bepaalde groep mensen in hun wijk of stad. Ze krijgen een vast budget voor die hele groep. Niet per patiënt, niet per handeling. Eén budget voor de gezondheid van iedereen. Wat gebeurt er dan? De prikkel verandert volledig. Het wordt opeens veel interessanter om te voorkomen dat mensen ziek worden. Want elke euro die je niet hoeft uit te geven aan dure ziekenhuisopnames, is een euro die je kunt investeren in betere voeding, meer beweging in de parken, of vroegtijdige signalering van problemen. De zorg verplaatst zich van grote, dure instituties naar de gemeenschap zelf. Naar de plek waar mensen leven. - Zorgverleners werken samen in plaats van naast elkaar. - Het doel is gezondheid behouden, niet ziekte behandelen. - Preventie wordt net zo waardevol als een medische ingreep. Chien Earn Lee vertelde me een treffende anekdote. "We vragen ons niet meer af: 'Hoeveel bedden hebben we nodig in het ziekenhuis?' We vragen: 'Hoe houden we onze ouderen zo gezond mogelijk, zodat ze die bedden niet nodig hebben?'" Dat is een fundamenteel andere manier van denken. ### De uitdagingen zijn niet klein Natuurlijk klinkt dit mooier dan het in de praktijk is. Zo'n systeem vraagt om een enorme cultuurverandering bij zorgverleners. En om vertrouwen. Je geeft een groep professionals een groot budget en zegt: 'Zorg maar dat iedereen gezond blijft.' Dat vergt een ander soort leiderschap en transparantie. Maar de resultaten in Singapore spreken boekdelen. Ze hebben één van de laagste percentages van zorguitgaven als deel van hun economie in de ontwikkelde wereld, terwijl de gezondheidsuitkomsten tot de allerbeste behoren. Mensen leven langer en gezonder, en de kosten zijn onder controle. Dat is de heilige graal waar iedereen naar op zoek is. Wat kunnen wij in Nederland hiervan leren? We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden. Maar we kunnen wel kijken naar de principes. Misschien moeten we minder sturen op het tellen van behandelingen en meer op het meten van gezondheidswinst in de wijk. Meer investeren in die buurthuizen, die wandelclubs, die collectieve kooklessen voor gezonde maaltijden. Het is niet zomaar 'minder zorg', het is slimmere, eerdere, meer menselijke zorg. Het gaat erom de mens centraal te stellen, niet het systeem. Singapore laat zien dat wanneer je dat doet, en je financiering daarop aanpast, je niet alleen geld bespaart. Je bouwt aan een samenleving waar mensen langer gezond, actief en verbonden blijven. En is dat niet uiteindelijk waar zorg om draait?