Singapore's Radicale Zorgomwenteling: Wat Nederland Kan Leren

Margriet Bos · 2026-09-01

We praten vaak over zorghervormingen in Nederland. Over wachtlijsten, kosten en de druk op ons systeem. Maar wat als we eens over de grens kijken? En dan niet naar onze directe buren, maar naar een land dat het radicaal anders doet. Singapore voert namelijk één van de meest vergaande hervormingen van de gezondheidszorg ter wereld door. Het is een verhaal dat je aan het denken zet. Ik sprak met Chien Earn Lee, Deputy Group CEO Regional Health System bij SingHealth. En zijn visie? Die gaat veel verder dan alleen maar bezuinigen of reorganiseren. Het draait om een fundamentele verschuiving. Van zorg leveren in grote, anonieme instituten, naar zorg die geworteld is in de gemeenschap zelf. Dat klinkt mooi, maar hoe doen ze dat? ### De Kern: Populatiebekostiging Het geheim zit 'm in een model dat ze 'populatiebekostiging' noemen. In plaats van dat zorgverleners betaald worden per behandeling, per consult of per verrichting, krijgen ze een vast budget voor de gezondheid van een bepaalde populatie. Een vaste groep mensen, zeg maar. Het geld volgt dus niet de ziekte, maar de gezondheid. Wat betekent dat in de praktijk? Het verandert de hele drijfveer van het systeem. Plotseling wordt het financieel aantrekkelijk om mensen gezond te houden. Om te investeren in preventie, in vroegsignalering, in ondersteuning dichtbij huis. Want elke euro die je daar uitgeeft, bespaart je later dure klinische zorg. Het is een simpel maar krachtig principe. - Zorgverleners worden partners in gezondheid, niet alleen behandelaars van ziekte. - Er is meer ruimte voor innovatie en experimenten op wijkniveau. - De focus verschuift van 'acute reparatie' naar 'continu welzijn'. ### Van Ziekenhuis naar Voordeur Chien Earn Lee vertelde me hoe ze dit proberen te realiseren. De zorg moet letterlijk verplaatst worden. Weg uit de grote ziekenhuizen waar mogelijk, en naar de leefomgeving van mensen. Denk aan gezondheidscoaches in buurthuizen, verpleegkundige consulten in lokale klinieken, en digitale monitoring zodat mensen langer veilig thuis kunnen wonen. "We moeten de zorg brengen naar waar mensen leven, werken en spelen," zei hij. Dat klinkt logisch, maar het vraagt een enorme omslag in denken. En in investeringen. Het betekent dat je middelen moet overhevelen van dure medische technologie naar community networks. Van specialistische afdelingen naar generalistische ondersteuning. Het mooie is dat dit niet alleen over ouderenzorg gaat. Het raakt iedereen. Jonge gezinnen, mensen met een chronische aandoening, werkenden met stressklachten. Een systeem dat op gezondheid is gericht, is voor iedereen beter. ### Wat Betekent Dit voor Nederland? Nu hoor ik je denken: leuk voor Singapore, maar dat is een stadstaat. Dat kunnen wij hier nooit kopiëren. En dat klopt. We kunnen het niet kopiëren. Maar we kunnen wel leren. Het principe van 'geld volgt gezondheid' is universeel. De vraag is: durven wij die stap ook te zetten? Ons Nederlandse systeem is nog sterk gebaseerd op het oude model. Verzekeraars betalen voor handelingen. Ziekenhuizen draaien op volume. De financiële prikkel om te investeren in preventie is vaak te zwak. Wat als we een deel van ons budget op dezelfde manier zouden inrichten? Een pilot in een paar wijken, met een vaste groep huisartsen, fysiotherapeuten en wijkverpleging die samen verantwoordelijk zijn voor het totale welzijn van hun patiënten. De uitdagingen zijn groot. De wetgeving, de verzekeringsstructuren, de cultuur in de zorg. Maar de potentiële opbrengst is dat ook: een houdbaarder systeem, gelukkigere zorgprofessionals, en gezondere burgers. Singapore laat zien dat het kan. Het is geen blauwdruk voor Nederland, maar wel een kompas. Een richting om naartoe te werken. De zorg van de toekomst gaat niet over grotere ziekenhuizen of snellere MRI-scans. Die gaat over verbinding. Over een netwerk van voorzieningen en mensen die ervoor zorgen dat je zo lang mogelijk gezond, veilig en gelukkig in je eigen omgeving kunt blijven. Singapore is daar hard mee aan de slag. De vraag is: wanneer beginnen wij?