Hoe Singapore de zorgkosten beteugelt met een radicale ommezwaai

Margriet Bos · 2026-09-01

Je hoort het vaak: de zorgkosten rijzen de pan uit. Het is een wereldwijd probleem waar ook Nederland mee worstelt. Maar wat als er een andere manier was? Een manier die niet draait om het behandelen van ziekte, maar om het belonen van gezondheid? Singapore doet het. En ze gaan verder dan je waarschijnlijk voor mogelijk houdt. Ik sprak hierover met Chien Earn Lee, Deputy Group CEO van het SingHealth Regional Health System. Zijn verhaal zette me aan het denken over wat voor ons in Nederland ook mogelijk zou kunnen zijn. ### Het idee achter de omslag De kern is eigenlijk heel simpel, maar de uitvoering is revolutionair. In plaats van dat ziekenhuizen en instellingen betaald krijgen voor elke behandeling, draaien ze het om. Het geld volgt nu de gezondheid van de bevolking. Ze noemen het populatiebekostiging. Stel je voor: een zorgverlener krijgt een vast budget voor de gezondheid van een bepaalde groep mensen. Hoe gezonder die groep blijft, hoe beter het budget toereikend is. Het motiveert om te investeren in preventie, in vroegsignalering, en in zorg dichtbij huis. Het gaat niet meer om 'meer patiënten', maar om 'minder ziekte'. ### Van instituut naar de woonkamer Dit betekent een enorme verschuiving. De zorg verhuist, letterlijk en figuurlijk, van de grote ziekenhuizen naar de gemeenschap. Het doel is om mensen zo lang mogelijk gezond en zelfstandig thuis te laten wonen. - **Eerst de buurt:** Wijkteams, bestaande uit verpleegkundigen, fysiotherapeuten en maatschappelijk werkers, vormen de eerste lijn. Ze zijn laagdrempelig aanwezig. - **Preventie is koning:** Er wordt veel meer ingezet op leefstijlprogramma's, valpreventiecursussen en het monitoren van chronische aandoeningen. - **Technologie als helper:** Eenvoudige sensoren en apps helpen om veranderingen in iemands gezondheid vroegtijdig op te pikken, voordat het een crisis wordt. Chien Earn Lee zei iets dat me bijbleef: "We kopen geen zorg meer in, we investeren in gezondheidsresultaten. Het is een fundamenteel andere manier van denken over waarde." ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor een oudere in Singapore ziet het leven er daardoor anders uit. Stel, je bent 75 en hebt een licht verhoogde bloeddruk. In het oude model kom je misschien pas in beeld als je met klachten bij de huisarts komt. Nu is er een wijkverpleegkundige die je regelmatig ziet, je bloeddruk meet, en met je praat over voeding en beweging. Het ziekenhuis is er nog steeds, maar het is de laatste schakel, niet de eerste. De financiële prikkel zorgt ervoor dat alle partijen – van huisarts tot specialist – samenwerken. Ze delen informatie en streven hetzelfde doel na: deze persoon gezond houden. Het leidt tot minder onnodige doorverwijzingen, minder dubbele tests en uiteindelijk tot een betere kwaliteit van leven voor de persoon zelf. ### Kansen voor Nederland? Natuurlijk, Singapore is een stadstaat, wat sommige zaken makkelijker maakt. Maar het principe is overal toepasbaar. De vraag is: zijn wij in Nederland bereid om hetzelfde radicale gesprek te voeren? Willen we af van het systeem dat beloont voor volume en ziekte, en overstappen op een systeem dat beloont voor uitkomst en gezondheid? Het vraagt moed. Het vraagt om investeringen voor de lange termijn. En vooral: het vraagt om vertrouwen in de professionals in de eerste lijn en in de kracht van gemeenschappen. De reis van Singapore laat zien dat het kan. Het is geen quick fix, maar een bewuste koerswijziging die de zorg toekomstbestendig maakt. De vraag is niet óf we moeten veranderen, maar wanneer we beginnen.