Schrikbarend: 1 op de 3 verpleeghuisbewoners moet onnodig verhuizen

Margriet Bos · 2026-09-16

Een op de drie verpleeghuisbewoners verhuist opnieuw naar een andere afdeling of locatie. Dat blijkt uit onderzoek van hoogleraar Hilde Verbeek. Vooral crisisopnames en het moeten plooien naar het systeem spelen een rol. Dit is een zorgwekkende trend, want verhuizingen kunnen desoriënterend zijn voor kwetsbare ouderen. ### Waarom al die verhuizingen? Het probleem zit vaak in de manier waarop zorg georganiseerd is. Bij een crisisopname wordt iemand snel ergens geplaatst, maar niet altijd op de juiste plek. Later volgt dan een tweede verhuizing naar een passender afdeling. Dat is niet alleen stressvol, het ondermijnt ook het gevoel van thuis. Daarnaast moeten bewoners soms wijken omdat een afdeling sluit of omdat er plek nodig is voor iemand anders. Het systeem lijkt dan belangrijker dan de mens. Verbeek noemt dit "plooien naar het systeem". ### De impact op bewoners Verhuizen is ingrijpend. Zeker als je al fragiel bent. Je raakt je vertrouwde omgeving kwijt, je moet wennen aan nieuwe gezichten en routines. Dat kan leiden tot verwarring, angst en zelfs gezondheidsproblemen. > "We weten dat een verhuizing het risico op overlijden en ziekenhuisopnames verhoogt," aldus Verbeek. Dat is nogal wat. Het gaat hier niet om een simpele kamerwissel, maar om een gebeurtenis die het leven van een oudere behoorlijk kan ontwrichten. ### Wat kun je als professional doen? Als professional in de ouderenzorg kun je een verschil maken. Hier zijn een paar praktische tips: - **Denk vooruit:** probeer bij een crisisopname al te anticiperen op een definitieve plek. Soms is een tijdelijke oplossing nodig, maar zorg dat je een plan hebt. - **Bereid de bewoner voor:** vertel wat er gaat gebeuren en waarom. Neem de tijd, ook al is die er vaak niet. - **Betrek familie:** zij kennen de bewoner het beste. Vraag naar gewoontes en voorkeuren, zodat de nieuwe plek zo vertrouwd mogelijk voelt. - **Blijf pleiten voor kleinschaligheid:** hoe minder verhuizingen, hoe beter. Dat vraagt om een andere manier van werken, maar de winst is groot. ### Een systeem dat niet past Het echte probleem is dat het systeem vaak niet aansluit bij de behoeften van ouderen. Verbeek pleit dan ook voor een omslag. Niet de afdeling of het gebouw zou centraal moeten staan, maar de mens. Door meer te werken met vaste teams en kleinschalige woonvormen, kun je verhuizingen voorkomen. Dat klinkt logisch, maar de praktijk is weerbarstig. Er is personeelstekort, er zijn financiële prikkels en er is regelgeving. Toch zijn er voorbeelden van verpleeghuizen die het anders doen. Zij laten zien dat het kan: een vast team dat de bewoner volgt, ook als die naar een andere afdeling gaat. Of zelfs een eigen kamer die meeverhuist binnen de locatie. ### Wat betekent dit voor jou? Misschien werk je zelf in een verpleeghuis en herken je dit. Of je bent mantelzorger en ziet je naaste verhuizen. Hoe dan ook, het is belangrijk om dit onderwerp bespreekbaar te maken. Vraag waarom een verhuizing nodig is. Pleit voor continuïteit. En deel goede voorbeelden. Uiteindelijk gaat het erom dat ouderen de zorg en het thuisgevoel krijgen die ze verdienen. Een verhuizing kan soms niet anders, maar het moet geen gewoonte worden. Laten we samen werken aan een systeem waarin de mens weer centraal staat. *Dit artikel is geschreven naar aanleiding van onderzoek van hoogleraar Hilde Verbeek.*