Hoe Rotterdamse zorgmedewerkers zelf het hoge ziekteverzuim aanpakken

Margriet Bos · 2026-09-02

Stel je voor: je werkt in de ouderenzorg, je hart ligt bij je werk, maar de omstandigheden maken het bijna onmogelijk om gezond te blijven. Dat is de realiteit waar veel medewerkers van zorgorganisatie Laurens in Rotterdam dagelijks mee te maken hebben. Het ziekteverzuim schommelt rond de 10 procent. Dat is hoog, heel hoog. En de oorzaken zijn complexer dan je op het eerste gezicht zou denken. Laurens heeft besloten het anders aan te pakken. In plaats van een oplossing van bovenaf op te leggen, hebben ze het initiatief bij de medewerkers zelf gelegd. Via een zogenaamd ‘medewerkersberaad’ proberen ze samen het tij te keren. Het idee is simpel: wie kan de problemen beter benoemen dan de mensen die er middenin staan? ### De uitdagingen zijn groter dan je denkt De praktijk blijkt echter weerbarstig. Laurens opereert op tientallen locaties verspreid over Rotterdam. Elke wijk, elke buurt heeft zijn eigen dynamiek en problematiek. Wat in Kralingen speelt, is niet hetzelfde als in Delfshaven of Charlois. Die versnippering maakt een eenduidige aanpak bijna onmogelijk. Maar er is meer. Sommige verhalen achter de cijfers zijn schrijnend. Een manager vertelde me onlangs: “Sommige van onze medewerkers slapen bij het Leger des Heils.” Dat zet je aan het denken, toch? Als iemand niet eens een stabiele slaapplek heeft, hoe kan die persoon dan mentaal en fysiek fit zijn voor het veeleisende werk in de zorg? - Financiële stress door lage lonen en hoge vaste lasten - Lange reistijden tussen verschillende zorglocaties - Gebrek aan betaalbare huisvesting in de stad - Emotionele belasting door complexe casuïstiek Het zijn geen excuses, het zijn realiteiten. En die beïnvloeden direct iemands weerbaarheid en gezondheid. ### Waarom het medewerkersberaad wél kans van slagen heeft Je zou cynisch kunnen worden. Nog een overleg, nog een praatgroep. Maar dit voelt anders. Het medewerkersberaad is geen vrijblijvend klankbord. Het heeft een duidelijke opdracht: concrete actiepunten formuleren die direct impact hebben op de werkvloer. De medewerkers zijn niet alleen probleemaanwijzers, ze worden gezien als probleemoplossers. Dat vereist wel iets van de leiding. Echte openheid. De bereidheid om naar moeilijke waarheden te luisteren. En het lef om budget en bevoegdheden over te dragen. Want wat heb je aan een goed idee als er geen geld is om het uit te voeren? Een verpleegkundige zei het treffend: “We weten vaak zelf precies wat er misgaat en hoe we het kunnen fixen. We hebben alleen nooit het gevoel dat iemand naar ons luistert.” Dat gevoel van gehoord worden, dat is de eerste, cruciale stap. ### De weg vooruit is een gedeelde verantwoordelijkheid De aanpak van Laurens laat iets belangrijks zien. Het bestrijden van ziekteverzuim is niet alleen een HR-kwestie. Het raakt aan huisvestingsbeleid, aan openbaar vervoer, aan de inrichting van onze samenleving. Een zorgmedewerker die twee uur moet reizen voor een dienst van acht uur, die begint met een achterstand. Succes hangt af van twee dingen. Ten eerste: blijven de bestuurders vasthouden aan deze koers als de eerste tegenwind komt? En ten tweede: krijgen de medewerkers voldoende ruimte en middelen om hun plannen ook uit te voeren? Het is een experiment in vertrouwen. Een gok dat de collectieve wijsheid van de werkvloer sterker is dan het beleid van een bestuurskamer. Als het lukt, kan het een blauwdruk worden voor de hele sector. Als het faalt, bevestigt het alleen maar het cynisme dat er al is. Rotterdam kijkt mee. En eigenlijk de hele zorgsector in Nederland. Want als het hier, met al zijn stedelijke complexiteit, kan lukken, dan kan het overal.