Roodheid als hoofdkenmerk: waarom huidbeoordeling bij senioren zo vaak misgaat

Margriet Bos · 2026-10-06

### Waarom één kenmerk nooit genoeg is Stel je voor: je werkt in de ouderenzorg en je let bij elke cliënt vooral op roodheid. Logisch, toch? Roodheid is immers het signaal dat er iets mis is. Maar wat als dat juist de valkuil is? Dermatoloog Sietske Poortinga van Bergman Clinics waarschuwt dat wie zich blindstaart op één kenmerk, de plank flink kan misslaan. Nederland is een kleurrijk land. We hebben te maken met diverse huidtypen, van licht tot donker. In de zorg moet je daar rekening mee houden. Een ontsteking ziet er bij het ene huidtype nu eenmaal anders uit dan bij het andere. Wie alleen op roodheid let, mist signalen bij cliënten met een donkerder huid. En dat kan ernstige gevolgen hebben. ### Het probleem met aannames We hebben allemaal onze aannames. De witte huid is lang de norm geweest in medische handboeken. Maar de realiteit is weerbarstiger. Bij een donkere huid uit een ontsteking zich bijvoorbeeld eerder als een paarse of grijzige verkleuring. Soms zie je alleen zwelling of warmte. Geen roodheid. Als je dan alleen op rood let, denk je al snel: er is niets aan de hand. Terwijl er ondertussen wel degelijk iets speelt. > "Roodheid als hoofdkenmerk is een valkuil. Je moet verder kijken dan dat ene signaal." – Sietske Poortinga Die uitspraak zet je aan het denken. In de ouderenzorg, waar decubitus, wondjes en huidinfecties veel voorkomen, is het cruciaal om huidveranderingen vroeg op te merken. Maar hoe doe je dat als je alleen getraind bent op roodheid? ### Wat je wél kunt doen Gelukkig is er hoop. Bewustwording is de eerste stap. Door te beseffen dat huidtypen verschillen, ga je anders kijken. En dat is precies wat nodig is. Enkele praktische tips: - Let niet alleen op kleur, maar ook op zwelling, warmte en pijn. - Vraag de cliënt of het gevoelig is of jeukt. - Maak foto's om veranderingen over tijd te vergelijken. - Overleg bij twijfel altijd met een huidtherapeut of dermatoloog. Het kost misschien iets meer tijd, maar het voorkomt ellende. En dat is het waard. ### Waarom dit extra belangrijk is bij senioren Ouderen hebben vaak een dunnere huid, minder elasticiteit en een tragere genezing. Een klein plekje kan snel groter worden. Tel daarbij op dat senioren soms minder goed kunnen aangeven wat ze voelen, bijvoorbeeld door dementie of een taalbarrière. Dan is het aan jou om alert te zijn. Niet alleen op roodheid, maar op het hele plaatje. ### Conclusie Roodheid is een belangrijk signaal, maar niet het enige. Wie zich blindstaart op één kenmerk, mist de nuances. En juist die nuances maken het verschil in de zorg voor ouderen. Door verder te kijken dan de witte huid en oog te hebben voor diverse huidtypen, kun je echt het verschil maken. Dus de volgende keer dat je een cliënt onderzoekt, denk dan aan de woorden van Poortinga: roodheid als hoofdkenmerk is een valkuil. Kijk verder. Het loont.