Recensie: Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een prikkelend werk dat je aan het denken zet: 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde' van Schelto Kruijff. Deze oncoloog is niet bang om zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor te houden. Hij spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek – een thema dat steeds urgenter wordt in onze moderne gezondheidszorg. ### Waarom dit boek er toe doet We vertrouwen allemaal op de zorg, maar Kruijff vraagt zich af: doen we niet te veel? Zijn boek is geen aanval op artsen, maar een uitnodiging om kritisch na te denken. Hij laat zien hoe vaak patiënten onnodige behandelingen ondergaan, met alle risico's van dien. Denk aan scans die meer kwaad dan goed doen, of operaties die achteraf niet nodig bleken. Dit is geen technisch medisch boek – het is een toegankelijk verhaal dat je helpt om betere keuzes te maken. Of je nu zelf patiënt bent of in de zorg werkt, de inzichten zijn verrassend en direct toepasbaar.  ### De kernboodschap van Kruijff De auteur pleit voor meer terughoudendheid. Hij stelt dat dokters soms te snel grijpen naar ingrijpende middelen, terwijl afwachten of een simpele aanpak beter is. Een paar voorbeelden uit het boek: - **Routinematige screening**: Niet elke vlek op een scan is gevaarlijk, maar we behandelen ze wel alsof het zo is. - **Medicatie**: Soms is minder medicijn juist beter, zeker bij oudere patiënten. - **Communicatie**: Artsen moeten eerlijker zijn over onzekerheden, in plaats van altijd een 'oplossing' te bieden. > "De beste dokter is niet degene die het meeste doet, maar degene die het juiste doet op het juiste moment." – Schelto Kruijff  ### Wat dit betekent voor senioren en hun verzorgers Voor ouderen en hun naasten is dit boek extra relevant. Oudere patiënten lopen namelijk een groter risico op overbehandeling, omdat ze vaak meerdere aandoeningen hebben. Kruijff legt uit waarom een kritische blik op diagnoses en behandelingen essentieel is. Het gaat niet om wantrouwen, maar om bewustwording. Stel je voor: je hebt een kleine afwijking op een scan. De dokter stelt een operatie voor. Maar is dat echt nodig? Dit boek geeft je de handvatten om die vraag te stellen. Het is een pleidooi voor maatwerk, niet voor standaardprotocollen. ### Praktische tips uit het boek Kruijff deelt ook concrete adviezen. Hier zijn er een paar die je direct kunt gebruiken: - Vraag altijd naar de noodzaak: 'Wat gebeurt er als we niets doen?' - Wees niet bang om een second opinion te vragen. - Leer de bijwerkingen van medicijnen herkennen en bespreek ze. - Kijk naar je eigen gezondheid in plaats van alleen naar cijfers. ### Conclusie: een aanrader voor iedereen Of je nu een zorgprofessional bent of gewoon meer wilt weten over hoe het ziekenhuis echt werkt, dit boek is een must-read. Het is eerlijk, soms confronterend, maar bovenal hoopvol. Kruijff laat zien dat we de zorg beter kunnen maken door minder te doen – en dat is een boodschap die we allemaal kunnen gebruiken. Heb je vragen over hoe je deze inzichten kunt toepassen in jouw situatie? Neem dan contact op met een expert of bespreek het boek met je huisarts. Kennis is de eerste stap naar betere zorg.