Recensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk? Kritische blik op overbehandeling

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een boek dat je aan het denken zet. Onze redacteur Krista Kroon bespreekt *Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk* van oncoloog Schelto Kruijff. Het is geen doorsnee medisch boek; het is een confronterende spiegel voor de zorgsector. Kruijff, een ervaren oncoloog, durft kritische vragen te stellen. Waarom doen we zoveel onderzoeken? Is meer altijd beter? Hij pleit voor een fundamentele herbezinning op overbehandeling en overdiagnostiek. Dit boek is een must-read voor iedereen die in de zorg werkt of er gebruik van maakt. ### Waarom dit boek er toe doet We leven in een tijd waarin technologie en geneeskunde hand in hand gaan. Maar Kruijff waarschuwt: niet elke scan of test is nodig. Soms doen we meer kwaad dan goed. Hij laat zien hoe artsen vaak handelen uit gewoonte of angst, in plaats van op basis van echte noodzaak. Dat is een confronterend inzicht, maar wel een die ons allemaal aangaat. ### De kernboodschap van Kruijff - Overbehandeling leidt tot onnodige stress en bijwerkingen. - Overdiagnostiek kan kleine afwijkingen aan het licht brengen die nooit problemen zouden geven. - Patiënten moeten meer regie krijgen over hun eigen zorg. - Artsen moeten leren loslaten en vertrouwen op hun klinische blik. Kruijff pleit niet voor minder zorg, maar voor slimmere zorg. Hij daagt zijn collega's uit om kritisch na te denken over elke stap in het behandelproces. Het is een oproep tot reflectie, niet tot radicale verandering. ### Wat je als lezer kunt verwachten Het boek is vlot geschreven en vol praktische voorbeelden. Kruijff gebruikt geen jargon; hij spreekt de taal van de gewone mens. Dat maakt het toegankelijk, ook voor wie geen medische achtergrond heeft. Je hoeft geen arts te zijn om de boodschap te begrijpen. > "We moeten stoppen met het standaard uitvoeren van onderzoeken die geen meerwaarde hebben. Laten we weer luisteren naar de patiënt, in plaats van alleen naar de monitor." – Schelto Kruijff Dit citaat vat de essentie van het boek samen. Het draait om menselijke maat, om vertrouwen en om durf. Durf om nee te zeggen tegen een scan die niet nodig is. ### Voor wie is dit boek geschikt? - Zorgprofessionals die hun eigen werkwijze willen evalueren. - Patiënten die meer willen begrijpen van het zorgsysteem. - Beleidsmakers die zoeken naar manieren om de zorg betaalbaar en kwalitatief te houden. - Iedereen die zich afvraagt of meer zorg wel betere zorg betekent. Het boek is niet alleen kritisch, maar ook hoopvol. Kruijff biedt geen pasklare oplossingen, maar wel een richting. Een richting naar meer bewustzijn en minder onnodige ingrepen. ### Conclusie *Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk* is een verfrissend en noodzakelijk boek. Het zet je aan het denken over de zorg die we leveren en ontvangen. Of je nu arts bent of patiënt, dit boek geeft je stof tot nadenken. Het is geen zware kost, maar een uitnodiging om met andere ogen naar de geneeskunde te kijken. Krista Kroon geeft het boek vier van de vijf sterren. Het is een aanrader voor wie de zorg van binnenuit wil begrijpen en verbeteren.