Recensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een boek dat je aan het denken zet. Onze redacteur bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk' van oncoloog Schelto Kruijff. Het stelt fundamentele vragen over de geneeskunde. Kruijff spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Hij houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Dit is geen technisch medisch boek, maar een uitnodiging om kritisch na te denken over wat goede zorg écht betekent. ### Waarom dit boek nu relevant is In Nederland geven we jaarlijks miljarden euro's uit aan zorg. Maar wordt dat geld wel goed besteed? Volgens Kruijff niet altijd. Hij laat zien dat sommige behandelingen en onderzoeken meer kwaad dan goed doen. Denk aan onnodige scans of operaties die geen verschil maken voor de patiënt. Het is confronterend om te lezen, maar ook verhelderend. Want wie wil er nou behandeld worden zonder dat het echt nodig is?  ### Overbehandeling: een stille epidemie Kruijff noemt overbehandeling een van de grootste problemen in de moderne geneeskunde. Patiënten krijgen soms ingrijpende zorg die niet bijdraagt aan hun gezondheid. Bijvoorbeeld: - Onnodige chemotherapie bij oudere patiënten - Routinematige scans zonder duidelijke aanleiding - Operaties die net zo goed achterwege hadden kunnen blijven Het boek geeft voorbeelden uit de praktijk. Het is geen aanval op artsen, maar een oproep tot bezinning. Kruijff pleit voor meer maatwerk en minder protocollen. Elke patiënt is anders, dus waarom behandelen we iedereen hetzelfde? ### Een spiegel voor de zorgprofessional Dit boek is niet alleen voor patiënten. Het is ook een must-read voor zorgverleners. Kruijff daagt hen uit om kritisch te kijken naar hun eigen handelen. Waarom doen we wat we doen? Is het uit gewoonte, of omdat het écht nodig is? Het is een confronterende vraag, maar wel een belangrijke. De auteur schrijft met een persoonlijke toon. Hij deelt eigen ervaringen en twijfels, wat het boek geloofwaardig maakt. ### Wat kun je verwachten? Het boek is geen lijst met oplossingen. Het is een gespreksstarter. Na het lezen blijf je nadenken over hoe we zorg beter kunnen maken. Voor wie werkt met ouderen of in de thuiszorg, is het extra relevant. Ouderen worden vaak overbehandeld, terwijl ze soms juist baat hebben bij minder ingrijpende zorg. Dit boek helpt om die balans te vinden. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk' is een aanrader voor iedereen die zich bezighoudt met zorg. Het is toegankelijk geschreven en geeft stof tot nadenken. Geen droge feiten, maar een verhaal dat blijft hangen. Lees het als je kritisch wilt zijn op de zorg van vandaag en morgen.