Recensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een bijzonder werk dat je aan het denken zet. Onze boekenredacteur Krista Kroon bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde' van oncoloog Schelto Kruijff. Dit is geen doorsnee medisch boek; het is een confronterende spiegel voor de hele zorgsector. ### Waarom dit boek er nu toe doet We leven in een tijd waarin medische technologieën zich razendsnel ontwikkelen. Maar Kruijff stelt een simpele, pijnlijke vraag: worden we daar echt gezonder van? Hij pleit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Dat klinkt misschien tegenstrijdig – wie wil er nou minder zorg? Maar denk eens aan al die scans, bloedtesten en behandelingen die soms meer kwaad dan goed doen. Neem bijvoorbeeld de prostaatkankerscreening. Duizenden mannen krijgen een diagnose, maar bij velen groeit de tumor zo langzaam dat hij nooit problemen zou geven. Toch volgt vaak een zware behandeling. Kruijff laat zien dat we soms beter even kunnen afwachten. Niet uit gemakzucht, maar uit wijsheid. ### De kern van het probleem Het boek maakt duidelijk hoe ons zorgsysteem is ingericht op meer, meer, meer. Ziekenhuizen verdienen aan behandelingen, niet aan gezondheid. Artsen worden afgerekend op hoeveel ze doen, niet op hoe goed ze luisteren. En wij als patiënten? We verwachten vaak een pil of ingreep voor elk kwaaltje. Kruijff houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Hij zegt: 'We moeten durven kiezen voor minder.' Dat is niet makkelijk in een cultuur waar 'iets doen' gelijk staat aan 'goed zorgen'. Maar zoals hij het stelt: echte zorg is soms niets doen. ### Wat je als professional kunt leren Dit boek is niet alleen voor dokters. Ook voor jou als professional in de ouderenzorg of persoonsalarmering zitten er waardevolle inzichten in. Denk aan: - **Kritisch kijken naar alarmsystemen:** Gebruiken we te veel sensoren en meldingen? Soms is een rustige omgeving beter dan een overvloed aan techniek. - **Luisteren naar de mens:** Achter elke alarmmelding zit een persoon met eigen wensen. Niet elk signaal vraagt om actie. - **Voorkomen van overbelasting:** Te veel controles kunnen stress geven, zowel bij cliënten als bij zorgverleners. Het mooie is dat Kruijff geen zweverig betoog houdt. Hij baseert zich op wetenschap en jarenlange ervaring. Zijn boodschap is helder: minder is vaak meer. ### Een citaat om bij stil te staan > 'De grootste vooruitgang in de geneeskunde is niet een nieuwe pil of operatie, maar het besef dat we soms beter niets kunnen doen.' Dit citaat vat de kern van het boek samen. Het daagt ons uit om anders te denken over gezondheid. Niet als een optelsom van behandelingen, maar als een balans tussen zorg en loslaten. ### Praktische tips voor jouw werk Hoe pas je dit toe in de praktijk? Hier zijn een paar ideeën: 1. **Evalueer meldingen:** Kijk maandelijks welke alarmen echt nodig zijn. Schrap overbodige. 2. **Overleg met cliënten:** Vraag wat ze zelf willen. Soms is een dagelijkse check voldoende. 3. **Durf grenzen te stellen:** Niet elke vraag hoeft direct te leiden tot een interventie. Kruijffs boek is een aanrader voor iedereen die met zorg te maken heeft. Het is prikkelend, eerlijk en bovenal menselijk. Lees het, en je kijkt anders naar je werk. Deze recensie is geschreven door Margriet Bos, expert persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen. Voor meer informatie over het boek kun je terecht bij de uitgever. Let op: externe links in dit artikel zijn voorzien van een nofollow-tag.