Recensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

Onze boekenredacteur Krista Kroon duikt in een prikkelend boek dat je aan het denken zet. Schelto Kruijff, een ervaren oncoloog, stelt de vraag die we allemaal zouden moeten stellen: hoe gezond is ons ziekenhuis eigenlijk? Hij is niet bang om zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor te houden. En dat is verfrissend. ### Overbehandeling: een stille epidemie? Kruijff spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Je kent het wel: een kleine afwijking die meteen leidt tot een hele reeks onderzoeken, zonder dat het echt nodig is. Hij laat zien hoe de geneeskunde soms meer kwaad dan goed doet. Het is een onderwerp dat ons allemaal raakt, of je nu patiënt bent of niet. - **Overdiagnostiek**: tests die meer onrust dan zekerheid geven. - **Overbehandeling**: behandelingen die weinig toevoegen aan je kwaliteit van leven. - **Kosten**: de zorg wordt steeds duurder, en dat betaalt iedereen via premies. Het boek is geen aanklacht, maar een uitnodiging om kritisch te kijken naar wat we van de zorg verwachten. Kruijff pleit voor een meer menselijke benadering, waarbij de patiënt centraal staat in plaats van de technologie. ### Een spiegel voor dokters Wat dit boek bijzonder maakt, is de eerlijkheid. De auteur erkent dat ook hij fouten heeft gemaakt. Hij deelt persoonlijke verhalen uit zijn praktijk, waardoor het geen droge theorie blijft. Het voelt alsof je met een wijze vriend aan de keukentafel zit. > "We moeten stoppen met het behandelen van getallen en beginnen met het behandelen van mensen." Dit citaat vat de kern van het boek samen. Het gaat niet alleen om medische kennis, maar ook om empathie. Kruijff daagt artsen uit om vaker te zeggen: 'Ik weet het niet' of 'Laten we even afwachten.' Dat is een krachtige boodschap in een wereld die snelle oplossingen eist. ### Wat betekent dit voor jou? Als lezer krijg je handvatten om kritischer te zijn naar je eigen zorg. Vraag bij een diagnose altijd: is deze test echt nodig? Wat zijn de risico's? En wat gebeurt er als we niets doen? Het boek helpt je om betere gesprekken te voeren met je huisarts of specialist. Daarnaast is het een oproep aan beleidsmakers. De zorg in Nederland is van hoog niveau, maar staat onder druk. Door onnodige behandelingen te verminderen, kunnen we geld besparen en de kwaliteit verbeteren. Dat is goed voor iedereen. ### Conclusie: een aanrader voor zorgprofessionals Dit boek is een must-read voor iedereen die in de zorg werkt of er gebruik van maakt. Het is toegankelijk geschreven, maar heeft diepgang. Je zult na het lezen anders naar het ziekenhuis kijken. En dat is precies wat Kruijff wil bereiken. Dus neem de tijd om dit boek te lezen. Het kost je een paar uur, maar het kan je kijk op gezondheid voorgoed veranderen. En onthoud: de beste zorg is soms de zorg die je niet krijgt.