Recensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een boek dat je aan het denken zet: 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' van oncoloog Schelto Kruijff. Het stelt fundamentele vragen over de moderne geneeskunde en de manier waarop we met zorg omgaan. ### Overbehandeling: een groeiend probleem Kruijff, een ervaren oncoloog, spreekt zich duidelijk uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Hij ziet dagelijks patiënten die onnodige onderzoeken of behandelingen ondergaan, vaak met vervelende bijwerkingen en zonder dat het hun gezondheid echt verbetert. Het is een confronterende spiegel die hij zijn eigen beroepsgroep voorhoudt. We moeten ons afvragen: doen we altijd wat het beste is voor de patiënt, of volgen we gewoon protocollen? - **Onnodige scans** kunnen leiden tot vals alarm en extra stress. - **Overmatig voorschrijven** van medicijnen heeft vaak meer risico's dan voordelen. - **Te agressieve behandelingen** bij terminale patiënten kunnen de kwaliteit van leven verminderen.  ### De mens achter de patiënt Wat dit boek bijzonder maakt, is de focus op de menselijke kant. Kruijff pleit voor een meer persoonlijke benadering, waarbij de wensen en waarden van de patiënt centraal staan. Het gaat niet alleen om cijfers en protocollen, maar om echte gesprekken. 'We moeten durven luisteren naar wat een patiënt echt nodig heeft,' schrijft hij. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk gebeurt het vaak niet. > 'De beste zorg is niet altijd de meest technische zorg, maar de zorg die past bij de persoon.'  ### Wat betekent dit voor senioren? Voor ouderen is dit thema extra relevant. Zij krijgen vaker te maken met meerdere aandoeningen en complexe behandelingen. Het risico op overbehandeling is groot, omdat artsen soms geneigd zijn alles uit de kast te halen. Maar is dat altijd wenselijk? Een persoonlijk alarm kan helpen om zelfstandig te blijven wonen, maar het is net zo belangrijk om kritisch te kijken naar medische ingrepen. Praat met uw arts over wat u echt wilt en durf 'nee' te zeggen tegen onnodige onderzoeken. ### Een oproep tot bezinning Kruijff roept op tot een cultuurverandering in de zorg. Minder focus op productie en efficiëntie, meer aandacht voor de relatie tussen arts en patiënt. Het is een boek dat niet alleen voor zorgprofessionals interessant is, maar voor iedereen die weleens in een ziekenhuisbed ligt. Het zet je aan het denken over wat goede zorg eigenlijk inhoudt. Als u dit leest, vraag u dan eens af: is de zorg die ik krijg echt gezond voor mij? Of is er ruimte voor verbetering? Dit boek geeft geen pasklare antwoorden, maar het helpt u wel om de juiste vragen te stellen.