Recensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek bespreekt onze redacteur Krista Kroon het boek *Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde* van Schelto Kruijff. Deze oncoloog spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek, en houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Het is een confronterend maar belangrijk werk dat ons allemaal aan het denken zet. ### Waarom dit boek er nu toe doet We leven in een tijd waarin medische technologieën razendsnel evolueren. Maar betekent dat ook dat we altijd beter af zijn? Kruijff stelt dat niet elke ingreep of scan nodig is. Soms doen we meer kwaad dan goed. Zijn boodschap is helder: minder is vaak meer. Dit raakt niet alleen artsen, maar ook jou als patiënt of mantelzorger. Want hoe weet je wanneer je een second opinion moet vragen? Of wanneer je een behandeling kunt overslaan? Het boek biedt geen pasklare antwoorden, maar wel een nieuw perspectief. ### Overbehandeling: een stille epidemie - Onnodige scans leiden tot vals alarm en stress - Overmatig medicijngebruik kan bijwerkingen veroorzaken - Sommige operaties zijn niet bewezen effectief Kruijff legt uit dat de geneeskunde soms gevangen zit in een systeem van protocollen en productie. Artsen worden gestimuleerd om veel te doen, terwijl de vraag eigenlijk moet zijn: wat heeft de patiënt écht nodig? Dit boek is een oproep tot bezinning. Het gaat niet om afschaffen van technologie, maar om verstandig gebruik. Vooral ouderen en hun naasten kunnen hier baat bij hebben, omdat zij vaak te maken krijgen met complexe keuzes rond behandelingen. ### Wat je kunt leren van dit boek Je hoeft geen arts te zijn om dit boek te waarderen. Het is geschreven voor een breed publiek. Kruijff gebruikt voorbeelden uit zijn eigen praktijk, maar ook uit de geschiedenis van de geneeskunde. Zo wordt duidelijk hoe we in deze situatie zijn beland. Een van de krachtigste punten is dat hij geen taboes uit de weg gaat. Hij bespreekt bijvoorbeeld de rol van farmaceutische bedrijven en de druk op zorgverleners om bepaalde diagnoses te stellen. Dit is geen aanval op de zorg, maar een uitnodiging tot verbetering. ### Een spiegel voor de zorgprofessional > 'We moeten stoppen met het behandelen van getallen en weer naar de mens kijken.' Dit citaat vat de kern van het boek samen. Het is een pleidooi voor een meer menselijke geneeskunde, waarin kwaliteit van leven centraal staat. Voor professionals in de persoonsalarmering en ouderenzorg is dit extra relevant. Wij zien dagelijks hoe ouderen worstelen met medische beslissingen. Dit boek helpt om die gesprekken beter te voeren. Het geeft handvatten om kritisch te zijn, zonder wantrouwend te worden. ### Conclusie *Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?* is een aanrader voor iedereen die betrokken is bij de zorg. Het is vlot geschreven, maar inhoudelijk sterk. Je leest het in een paar avonden uit, maar de vragen blijven hangen. Of je nu zorgprofessional bent, mantelzorger of gewoon nieuwsgierig: dit boek geeft je stof tot nadenken. En dat is precies wat we nodig hebben in een tijd waarin de zorg onder druk staat.