Reablement: Geen nieuwe regels nodig volgens Zorginstituut

Margriet Bos · 2026-03-24

Het Zorginstituut Nederland heeft een duidelijk standpunt: aparte regels voor reablement zijn niet nodig. Dat blijkt uit hun nieuwste rapport. Maar wat betekent dit nu eigenlijk voor zorgprofessionals en hun cliënten? Laten we daar eens goed naar kijken. Het klinkt misschien verrassend, maar volgens het instituut kun je binnen de bestaande wetgeving al heel veel doen. De Wet langdurige zorg en de Zorgverzekeringswet bieden volgens hen voldoende ruimte. Bestuurder Karin Timm zegt het zelf: “Je kunt morgen beginnen.” ### Wat is reablement eigenlijk? Reablement gaat over het ondersteunen van mensen bij het (her)vinden van hun zelfredzaamheid. Het draait niet om overnemen, maar om aanmoedigen. Denk aan een oudere die na een val weer leert lopen, of iemand die na een operatie zijn dagelijkse routines terugvindt. Het doel is altijd hetzelfde: meer regie over het eigen leven. Veel professionals denken dat ze op nieuwe wetgeving moeten wachten. Dat blijkt dus niet nodig te zijn. De tools liggen er al. Het gaat erom hoe je ze gebruikt.  ### De praktijk van reablement Hoe ziet dat er dan uit in de dagelijkse praktijk? Stel je voor: mevrouw Jansen is 78 en heeft onlangs een heupoperatie ondergaan. In plaats van alles voor haar te doen, ga je samen kijken wat ze wél kan. Misschien kan ze zelf haar koffie zetten als je het kopje dichterbij zet. Of haar jas aantrekken met een aangepaste methode. - Focus op wat wél mogelijk is - Kleine stapjes vooruit vieren - Samen doelen stellen - Regelmatig evalueren en bijstellen Het mooie is dat deze aanpak vaak tot verrassende resultaten leidt. Mensen ontdekken krachten waarvan ze niet wisten dat ze die nog hadden. ### De rol van bestaande wetgeving Waarom zegt het Zorginstituut dan dat nieuwe regels niet nodig zijn? Omdat de huidige wetgeving al ruimte biedt voor deze manier van werken. De Wet langdurige zorg stelt de behoeften van de cliënt centraal. De Zorgverzekeringswet maakt preventie en herstel mogelijk. Het gaat erom dat professionals deze ruimte herkennen en benutten. Soms zit innovatie niet in nieuwe regels, maar in een nieuwe blik op bestaande mogelijkheden. Karin Timm benadrukt dit punt: “We hoeven niet te wachten op nieuwe wetgeving. De instrumenten zijn er al. Het is nu tijd om ze optimaal te gebruiken.” ### Van theorie naar praktijk Hoe maak je dan de stap van rapport naar praktijk? Begin met een gesprek. Praat met cliënten over wat zij belangrijk vinden. Wat geeft hun leven betekenis? Welke kleine dingen zouden een groot verschil maken? Soms gaat het om simpele aanpassingen. Een stoel die op de juiste hoogte staat. Een lepel met een dikkere handgreep. Of gewoon wat meer tijd om iets zelf te proberen voordat je helpt. Het vraagt wel een andere mindset. Niet: “Wat kan ik voor u doen?” Maar: “Hoe kan ik u helpen om dit zelf te doen?” Dat verschil lijkt klein, maar de impact is groot. ### De uitdagingen en kansen Natuurlijk zijn er ook uitdagingen. Tijdgebrek is een veelgehoord probleem. Het kost soms meer tijd om iemand iets zelf te laten doen dan om het snel even over te nemen. Maar op de lange termijn wint iedereen tijd. Een cliënt die meer kan, heeft minder intensieve zorg nodig. Een professional ziet meer voldoening in het werk. En de samenleving als geheel profiteert van mensen die langer zelfstandig blijven. Het rapport van het Zorginstituut is dus vooral een bevestiging: je mag beginnen. Vandaag nog. Met de middelen die er al zijn. Het gaat niet om perfectie, maar om vooruitgang. Kleine stapjes die samen een groot verschil maken. ### De toekomst van zorg Wat betekent dit voor de toekomst van zorg in Nederland? Het wijst op een verschuiving van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. Van afhankelijkheid naar mogelijkheden. Van problemen naar potentieel. Die verandering begint niet bij nieuwe wetten, maar bij gesprekken. Bij het durven vragen: “Wat zou u graag weer zelf willen doen?” En dan samen op zoek gaan naar manieren om dat mogelijk te maken. Het mooie is dat deze aanpak voor iedereen winst oplevert. Cliënten voelen zich sterker en competenter. Professionals zien meer resultaat van hun werk. En het zorgsysteem wordt duurzamer. Dus laten we het advies van het Zorginstituut serieus nemen. Niet wachten op nieuwe regels, maar beginnen met wat kan. Morgen. Of beter nog: vandaag.