Radboudumc voorziet risico's: wat betekent budgetbekostiging voor spoedeisende hulp?

Margriet Bos · 2026-08-31

Stel je voor dat je 's nachts met hevige pijn naar de spoedeisende hulp moet. Je rekent op snelle, goede zorg. Maar wat als het systeem daarachter onder druk komt te staan? Dat is precies waar Ties Eikendal, hoofd SEH van het Radboudumc, zich zorgen over maakt. En die zorgen hebben alles te maken met een grote verandering die per 1 januari 2027 op de planning staat: de invoering van budgetbekostiging voor de spoedeisende hulp. Het klinkt misschien als een droog financieel verhaal, maar het raakt de kern van onze zorg. Budgetbekostiging betekent dat ziekenhuizen vooraf een vast budget krijgen voor de SEH, in plaats van vergoeding per verrichting. Het idee erachter? Meer grip op de kosten. Maar Eikendal vraagt zich hardop af of we niet te hard van stapel lopen. ### Waarom maakt de snelheid van invoering uit? "Onzekerheid is troef," zegt Eikendal. En hij heeft een punt. Zo'n ingrijpende systeemwijziging vraagt om zorgvuldige voorbereiding. Het is geen knop die je zomaar omzet. Je moet denken aan training van personeel, aanpassingen in ICT-systemen, en het opstellen van duidelijke protocollen. Als de deadline van 2027 te strak is, kan dat ten koste gaan van die voorbereidingstijd. En dan loop je het risico dat de kwaliteit van zorg in het gedrang komt, simpelweg omdat het systeem er nog niet klaar voor is. Het gaat hier niet alleen om cijfers op een spreadsheet. Het gaat om mensen. Om de oudere die is gevallen, om het kind met hoge koorts, om jou wanneer je het meest kwetsbaar bent. Een soepel werkende SEH is van levensbelang, en elke vertraging of verwarring door een haastige implementatie heeft directe gevolgen. ### Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de kwaliteit? Dit is misschien wel de grootste zorg. Budgetbekostiging kan onbedoelde effecten hebben. Ziekenhuizen krijgen een vast bedrag, zeg een X-bedrag per jaar voor hun SEH-afdeling. Wat gebeurt er als dat budget op is, maar het jaar nog niet om? Of andersom: wat als het budget ruim is, maar de vraag naar zorg enorm toeneemt? Er zijn een paar scenario's denkbaar waar experts zoals Eikendal voor waarschuwen: - **Wachtlijsten en triage onder druk**: Om binnen het budget te blijven, zou de drempel voor SEH-bezoek hoger kunnen worden. Mensen met minder acute klachten worden mogelijk sneller doorverwezen naar de huisartsenpost. - **Verschuiving van zorg**: Complexe zorg, die meer tijd en middelen kost, zou onder financiële druk kunnen komen te staan. Het gevaar van 'productie draaien' ligt op de loer. - **Innovatie op een laag pitje**: Nieuwe, betere behandelmethoden of investeringen in apparatuur kunnen worden uitgesteld omdat het budget daar niet voor is toereikend. Het doel van de verandering – betaalbare, toegankelijke zorg – is nobel. Maar de weg ernaartoe moet wel veilig zijn. Eikendal pleit niet voor afstel, maar voor een realistische tijdlijn. Een die ruimte laat voor evaluatie, bijsturing en vooral: voor het waarborgen van de zorg die we allemaal verdienen. ### De menselijke maat in een financieel systeem Uiteindelijk draait het om vertrouwen. Patiënten moeten erop kunnen vertrouwen dat de SEH er voor hen is, ongeacht het financiële kader. Zorgprofessionals moeten kunnen werken zonder het gevoel te hebben dat elke handeling tegen een budget wordt afgewogen. De kunst van de nieuwe bekostiging zal zijn om die menselijke maat centraal te houden. Het Radboudumc probeert hierin het voortouw te nemen door nu al de discussie aan te gaan. Door vragen te stellen bij het tempo. Dat is geen tegenwerking, maar betrokkenheid. Het is de zorg voor de zorg. En dat is precies wat we nodig hebben in een tijd van verandering: een kritische blik die meedenkt, waarschuwt waar nodig, en samen zoekt naar de beste oplossing voor patiënt én professional. De komende jaren tot 2027 zijn cruciaal. Het is de tijd om de puntjes op de i te zetten, om te testen, en om te luisteren naar de mensen op de werkvloer. Alleen dan kan budgetbekostiging slagen zonder dat de kwaliteit van onze spoedeisende hulp het onderspit delft. De klok tikt, maar haast is een slechte raadgever wanneer gezondheid op het spel staat.