Deze opinie over umc's blijkt veel breder gedragen dan gedacht

Margriet Bos · 2026-08-28

Weet je, ik was eigenlijk best verrast. Toen ik die uitspraak van Marian Kaljouw voor het eerst las - dat Nederland te veel umc's zou hebben - dacht ik: nou, daar gaat weer iemand. Zo'n typische stelling die vooral bedoeld is om stof te doen opwaaien. Maar wat blijkt? Het tegendeel is waar. ### De poll die alles veranderde Toen de poll verscheen, verwachtte ik eigenlijk een verdeeld beeld. Misschien wat voor, wat tegen, de gebruikelijke verdeling. Maar nee. Veruit de meeste stemmers bleken het roerend met Kaljouw eens te zijn. Dat zette me toch aan het denken. Want als zo'n grote groep mensen dit vindt, wat zegt dat dan eigenlijk over hoe we tegen ons zorglandschap aankijken? Ik begon me af te vragen: waar komt dat gevoel vandaan? Is het de schaalvergroting die ons ongemakkelijk maakt? Het gevoel dat persoonlijke aandacht verdwijnt? Of misschien de kosten, die maar blijven stijgen? Het zijn vragen die blijven hangen. ### Wat maakt umc's zo belangrijk? Laten we even kijken wat umc's eigenlijk doen: - Ze bieden hooggespecialiseerde zorg die je nergens anders vindt - Ze zijn cruciaal voor onderzoek en innovatie - Ze leiden de artsen en specialisten van morgen op Maar tegelijkertijd... als er te veel van zijn, versnipperen we dan niet onze middelen? Spreiden we expertise niet te dun uit? Het zijn geen eenvoudige vragen, maar wel belangrijk om te stellen. ### Het gesprek dat we moeten voeren Wat me het meest raakte aan de poll-uitslag, was niet zozeer de uitkomst zelf. Nee, het was het besef dat er blijkbaar een gesprek gevoerd wil worden. Een gesprek over hoe we onze topzorg organiseren. Over toegankelijkheid. Over kwaliteit. Over wat we belangrijk vinden. Kaljouw's stelling was misschien 'boud', zoals het artikel zei. Maar soms heb je zo'n stelling nodig om het gesprek op gang te brengen. Om ons uit onze dagelijkse routine te halen en kritisch te kijken naar wat we doen en waarom we het doen. Ik denk dat we hier iets kunnen leren. Niet alleen over umc's, maar over hoe we met verandering omgaan in de zorg. Want laten we eerlijk zijn - de zorg staat voor enorme uitdagingen. Vergrijzing, personeelstekorten, technologische ontwikkelingen... het vraagt om stevige keuzes. ### De stem van velen Wat de poll duidelijk maakt, is dat Kaljouw niet alleen staat. Er is een breed gedragen gevoel dat het anders moet, of op z'n minst dat we het gesprek erover moeten voeren. Dat vind ik hoopvol. Want als we samen nadenken over hoe we onze zorg inrichten, komen we verder dan wanneer we alles maar bij het oude laten. Misschien is dat wel de echte les hier: luisteren naar wat er leeft. Ook als het ongemakkelijke vragen zijn. Ook als het betekent dat we moeten veranderen. Want uiteindelijk gaat het om de zorg voor mensen. Om kwaliteit. Om toegankelijkheid. Om een systeem dat werkt voor iedereen. Dus laten we het gesprek aangaan. Niet met verwijten of beschuldigingen, maar met de vraag: hoe kunnen we het beter doen? Hoe zorgen we ervoor dat onze umc's blijven excelleren, zonder dat het ten koste gaat van andere belangrijke zorg? Het zijn complexe vragen, maar de poll laat zien dat we ze samen willen beantwoorden. En dat, vind ik, is het mooiste aan dit hele verhaal. Niet de stelling op zich, maar het feit dat zoveel mensen mee willen denken. Dat ze hun stem laten horen. Dat ze betrokken zijn bij hoe onze zorg eruitziet. Want dat engagement, dat is waar het uiteindelijk om draait. Samen bouwen aan zorg waar we trots op kunnen zijn. Zorg die werkt. Voor iedereen.