Meer Nederlanders dan je denkt willen minder umc's, blijkt uit deze poll

Margriet Bos · 2026-08-28

Het begon met een stelling die best wel stellig klonk. Nederland telt te veel umc's. Marian Kaljouw zei het, en je zou denken dat ze een beetje alleen stond met die mening. Maar dan blijkt zoiets... het tegendeel. Het is eigenlijk net als wanneer je denkt dat je de enige bent die vindt dat er te veel kantoortuinen in je stad staan, en dan hoor je dat de halve buurt hetzelfde denkt. Dat gevoel had ik toen ik de resultaten van deze poll zag. Veruit de meeste stemmers zijn het met Kaljouw eens. En dat zet je toch aan het denken, vind je niet? ### Wat zegt die poll ons eigenlijk? Het is meer dan alleen een simpele vraag met ja of nee. Het zegt iets over hoe we in Nederland tegen bepaalde structuren aankijken. We hebben het hier over umc's, de universitaire medische centra. En blijkbaar leeft er bij veel mensen het gevoel dat er misschien wel wat efficiënter kan. Het is niet zozeer een kwestie van kwaliteit - die is vaak uitstekend - maar meer van spreiding en organisatie. Ik vraag me weleens af of het niet vergelijkbaar is met hoe we naar andere voorzieningen kijken. Je wilt dat iets dichtbij is, maar ook dat het goed functioneert en niet onnodig duur wordt. En soms betekent dat dat je moet kiezen voor concentratie in plaats van versnippering. - Meer mensen dan verwacht zien voordelen in minder umc's - Het gaat vaak om efficiëntie en kostenbeheersing - Kwaliteit blijft uiteraard het belangrijkste uitgangspunt - Het gesprek hierover is blijkbaar al langer gaande ### Waarom vinden we dit eigenlijk belangrijk? Omdat het over onze gezondheidszorg gaat. En laten we eerlijk zijn, dat raakt iedereen. Jong, oud, gezond of met zorgvragen. We willen allemaal dat het systeem goed werkt, dat het betaalbaar blijft, en dat we erop kunnen vertrouwen als we het nodig hebben. Als zoveel mensen het gevoel hebben dat er iets anders kan, dan verdient dat aandacht. Het betekent niet dat we meteen alles moeten omgooien, maar wel dat het gesprek de moeite waard is. Want soms zie je dingen pas echt duidelijk als je er met z'n allen naar kijkt. Ik merk in gesprekken dat mensen vooral bezorgd zijn over de lange termijn. Hoe houden we de zorg goed én betaalbaar? Dat is een vraag waar we allemaal mee zitten. En misschien is het wel zo dat een andere organisatie van umc's daar een bijdrage aan kan leveren. ### Wat betekent dit voor de toekomst? Het interessante is dat deze poll laat zien dat het onderwerp leeft. Het is geen niche-discussie voor beleidsmakers, maar iets waar burgers zich druk over maken. En dat is gezond in een democratie. We hebben het tenslotte over publieke voorzieningen die met belastinggeld worden betaald. Het zou mooi zijn als dit aanleiding is voor een breder gesprek. Een gesprek waarin we niet alleen kijken naar hoeveel umc's we hebben, maar vooral naar hoe we de beste zorg kunnen bieden voor iedereen. Want daar draait het uiteindelijk om. Zoals een collega me laatst zei: 'Het gaat niet om het aantal gebouwen, maar om wat er binnen die muren gebeurt.' En daar kan ik me alleen maar bij aansluiten. De discussie zou moeten gaan over kwaliteit, toegankelijkheid en toekomstbestendigheid. Wat me het meest opvalt aan deze poll, is dat het laat zien dat we als samenleving betrokken zijn bij belangrijke thema's. We hebben meningen, we volgen ontwikkelingen, en we willen meedenken. Dat is eigenlijk best wel hoopgevend. Dus waar het op neerkomt is dit: Kaljouw staat niet alleen. En dat feit op zich is al een verhaal waard. Het zet aan tot nadenken, tot gesprek, en misschien wel tot verandering. En dat is precies waar een gezonde democratie op draait. Laten we het gesprek vooral blijven voeren. Op een respectvolle manier, met oog voor de feiten, en met het gezamenlijke belang voor ogen. Want dat is uiteindelijk waar we het allemaal voor doen: een Nederland waar de zorg goed is voor iedereen, nu en in de toekomst.