Haar bijna-dodelijke les: waarom deze bestuurder nu vaart wil maken met zorgdata

Margriet Bos · 2026-08-21

Stel je voor: je bent topambtenaar en je ziet een belangrijk voorstel voor betere gegevensuitwisseling in de zorg sneuvelen. Teleurstellend, natuurlijk. Maar het blijft abstract. Totdat het ineens heel persoonlijk wordt. Dat overkwam Nicole Stolk-Luyten. Vijf jaar na dat mislukte voorstel werd een medicatiefout haar zoon bijna fataal. En de oorzaak? Precies dat gebrekkige systeem waar ze jaren eerder al voor had gewaarschuwd. Een gebrek aan dossieruitwisseling tussen zorgverleners. Vanaf dat moment was het geen beleidsstuk meer. Het werd een persoonlijke missie. Nu, als NVZ-bestuurslid en bestuurder van het Albert Schweitzer ziekenhuis, zet ze alles op alles om vaart te maken met databeschikbaarheid in de zorg. Haar verhaal is een krachtige wake-up call voor de hele sector. ### Van abstract beleid naar persoonlijk drama Die overgang van abstractie naar realiteit is vaak wat er nodig is om verandering teweeg te brengen. Als ambtenaar zag ze de risico's op papier. De cijfers, de scenario's. Maar het bleef op afstand. Toen haar zoon in het ziekenhuis belandde door een vermijdbare fout, viel alles op zijn plek. Of beter gezegd: uit zijn plek. Het voelde als een persoonlijk falen van het systeem waar ze zelf deel van uitmaakte. Die ervaring gaf haar drive een nieuwe, urgente dimensie. Ze zegt het zelf: "Je kunt risico's bespreken in vergaderzalen, maar wanneer het je eigen familie raakt, wordt de noodzaak tastbaar. Plotseling is het niet meer 'het systeem', maar gaat het over levens." ### De harde lessen uit een bijna-ongeluk Wat ging er precies mis? In essentie kwam het neer op een gebrek aan één gedeelde waarheid. Verschillende zorgverleners hadden verschillende stukjes van de puzzel, maar niemand had het complete plaatje. De gevolgen waren bijna desastreus. - **Fragmenteerde informatie**: Cruciale medische gegevens lagen versnipperd over verschillende dossiers. - **Trage communicatie**: Het uitwisselen van informatie ging trager dan de medische toestand van de patiënt veranderde. - **Handmatig werk**: Veel processen waren nog afhankelijk van faxen, telefoontjes en papieren overdracht. Het kostte niet alleen bijna een leven, het kostte ook onnodige tijd, energie en stress voor alle betrokken zorgverleners. Een inefficiënt systeem dat op zijn zachtst gezegd suboptimaal functioneerde. ### De weg vooruit: wat er nu moet gebeuren Na deze ervaring heeft Stolk-Luyten een duidelijke visie ontwikkeld. Het gaat niet alleen om techniek, het gaat vooral om cultuur en samenwerking. Ze pleit voor een aanpak die op drie pijlers rust. Ten eerste: standaardisatie. Zonder gemeenschappelijke taal en formaten praten systemen langs elkaar heen. Ten tweede: vertrouwen. Zorgverleners moeten erop kunnen vertrouwen dat gegevens veilig en betrouwbaar worden gedeeld. En ten derde: eenvoud. Het moet voor de zorgprofessional aan het bed makkelijker worden, niet moeilijker. "We moeten af van het idee dat data-uitwisseling een extra administratieve last is," benadrukt ze. "Het is een essentieel onderdeel van goede zorg, net zoals een steriel instrument of een juiste diagnose." ### De praktijk in het Albert Schweitzer ziekenhuis In haar eigen ziekenhuis probeert ze deze principes nu in de praktijk te brengen. Het begint met kleine, concrete stappen. Het digitaliseren van bepaalde processen, het koppelen van systemen die voorheen los stonden, en vooral: het betrekken van de mensen die het moeten gebruiken. Ze merkt dat wanneer zorgverleners zelf de voordelen ervaren – minder zoektijd, completere patiëntinformatie, minder foutgevoelige overdracht – de weerstand tegen verandering smelt als sneeuw voor de zon. Het gaat erom de menselijke ervaring centraal te stellen, zowel voor de patiënt als voor de professional. De reis is nog lang niet af. Maar het persoonlijke verhaal van Nicole Stolk-Luyten geeft de discussie een gezicht en een urgentie die abstracte beleidsnota's nooit kunnen evenaren. Soms moet je bijna iets verliezen om te beseffen hoe hard je het nodig hebt. In de zorg betekent dat: betere data-uitwisseling, voor veiligere patiënten.