Personeelstekort GGZ: Oplossing of probleem?

Margriet Bos · 2026-07-03

De druk op de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) neemt toe. Wachtlijsten worden langer, en de vraag naar hulp groeit. Toch ziet bestuurder Gerco Blok van Emergis, een Zeeuwse GGZ-aanbieder, een zorgwekkende trend: het aantal opleidingsplekken voor GZ-psychologen daalt. Dit komt door het beleid van het ministerie van VWS. Maar is dit wel de juiste aanpak? ### Waarom dalen de opleidingsplekken? Het ministerie van VWS vindt dat er te veel vrijgevestigde GZ-psychologen zijn. Daarom vermindert het het aantal vergoede opleidingsplekken. Emergis ziet dit als een verkeerde oplossing. 'Als het ministerie vindt dat er te veel vrijgevestigde GZ-psychologen zijn, dan is het verminderen van het aantal opleidingsplekken niet de knop om aan te draaien', zegt Blok. Deze maatregel raakt vooral de instellingen die afhankelijk zijn van nieuwe, goed opgeleide psychologen. Emergis is een voorbeeld. Zonder voldoende opleidingsplekken kunnen ze geen nieuwe mensen aannemen. Het personeelstekort loopt zo verder op. En dat terwijl de vraag naar zorg juist stijgt. ### Wat betekent dit voor senioren? U vraagt zich misschien af: wat heeft dit met mij te maken? Veel, als u of een naaste afhankelijk bent van GGZ-zorg. Denk aan ouderen met depressie, angststoornissen of dementie. Zij hebben vaak gespecialiseerde hulp nodig van een GZ-psycholoog. Maar als er minder psychologen worden opgeleid, worden wachtlijsten nog langer. - Minder psychologen betekent minder beschikbare zorg. - Ouderen moeten langer wachten op een diagnose of behandeling. - De kwaliteit van zorg kan onder druk komen te staan door overbelasting van het bestaande personeel. ### Een vicieuze cirkel Het is een vicieuze cirkel. Het ministerie wil het aantal vrijgevestigde psychologen beperken, maar vermindert daardoor ook het aantal nieuwe psychologen in de instellingen. Dit leidt tot nog meer tekorten. Volgens Blok is een andere aanpak nodig. 'We moeten investeren in opleiding, niet bezuinigen', zegt hij. Een quote van Blok: 'Het is alsof je een lekke band hebt, maar in plaats van de band te plakken, haal je de lucht eruit.' ### Wat kan er beter? Er zijn alternatieven. Zo kunnen instellingen zoals Emergis meer samenwerken met universiteiten. Ook kan het ministerie kijken naar andere manieren om het aantal vrijgevestigde psychologen te reguleren. Bijvoorbeeld door strengere toelatingseisen of meer toezicht. Daarnaast is het belangrijk dat de overheid meer investeert in preventie. Door ouderen eerder te helpen met psychische klachten, wordt de druk op de GGZ kleiner. Dit kan door laagdrempelige zorg, zoals persoonlijke alarmen voor senioren die zich onveilig voelen of angstig zijn. ### Conclusie Het beleid van VWS rond opleidingsplekken voor GZ-psychologen werkt averechts. In plaats van het personeelstekort op te lossen, verergert het de situatie. Voor senioren die afhankelijk zijn van GGZ-zorg, is dit een zorgelijke ontwikkeling. Het is tijd voor een andere aanpak: investeer in opleiding, niet in bezuiniging.