Personeelstekort in de ggz door minder opleidingsplekken

Margriet Bos · 2026-07-03

De zorg voor senioren staat onder druk, en een van de oorzaken is het groeiende tekort aan gespecialiseerd personeel. Neem bijvoorbeeld de geestelijke gezondheidszorg (ggz), waar bestuurder Gerco Blok van de Zeeuwse aanbieder Emergis onlangs zijn zorgen uitte. Hij ziet het aantal opleidingsplekken voor GZ-psychologen dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil vergoeden, gestaag dalen. "Als het ministerie vindt dat er te veel vrijgevestigde GZ-psychologen zijn, dan is het verminderen van het aantal opleidingsplekken niet de knop om aan te draaien," zegt Blok. Dit raakt niet alleen de ggz, maar ook de ouderenzorg, waar psychische problemen vaak samengaan met lichamelijke klachten. ### Waarom dit probleem ook senioren raakt Ouderen hebben vaker te maken met depressie, angst of dementie. Juist zij hebben baat bij een GZ-psycholoog die hen thuis of in het verpleeghuis begeleidt. Maar als er minder psychologen worden opgeleid, worden wachtlijsten langer en neemt de druk op de rest van de zorg toe. Stel je voor: je bent 78, voelt je eenzaam en somber, maar de dichtstbijzijnde afspraak is over zes maanden. Dat is niet alleen frustrerend, het kan je gezondheid verslechteren. ### Wat Emergis signaleert Emergis is een grote ggz-instelling in Zeeland, een provincie met veel ouderen. Blok waarschuwt dat het tekort aan GZ-psychologen niet zomaar een getal is. Het betekent dat mensen met serieuze problemen niet de hulp krijgen die ze nodig hebben. En dat terwijl de vraag naar psychologische zorg juist toeneemt, onder andere door vergrijzing. Het kabinet wil bezuinigen op opleidingsplaatsen, maar Blok stelt dat dit averechts werkt. Minder psychologen betekent meer druk op huisartsen, die nu al overbelast zijn. ### Wat kunnen senioren doen? Voor senioren en hun naasten is het goed om te weten dat er alternatieven zijn. Zoek naar wijkteams of praktijkondersteuners bij de huisarts (POH-GGZ) die vaak sneller kunnen helpen. Ook persoonlijke alarmsystemen kunnen een rol spelen: ze geven niet alleen een veilig gevoel, maar kunnen ook worden ingezet om eenzaamheid te verminderen. Sommige systemen bieden een praatknop of check-in service, zodat er regelmatig contact is met een zorgverlener. ### De rol van persoonlijke alarmen Een persoonlijk alarm is meer dan een noodknop. Het kan senioren helpen langer zelfstandig te wonen, wat ook de druk op de ggz verlicht. Minder eenzaamheid en meer sociale controle zorgen vaak voor een betere mentale gezondheid. En als er toch een crisis ontstaat, kan een alarm direct hulp inschakelen. Dat is goud waard in een tijd waarin psychologen schaars zijn. ### Conclusie Het beleid rond opleidingsplekken voor GZ-psychologen heeft directe gevolgen voor de zorg aan senioren. Emergis laat zien dat we niet zomaar moeten bezuinigen op opleidingen. Laten we investeren in meer psychologen, zodat ouderen de zorg krijgen die ze verdienen. En tot die tijd: blijf alert op signalen van psychische nood bij jezelf of je naasten, en maak gebruik van beschikbare hulpmiddelen zoals persoonlijke alarmen.