Personeelstekort ggz: minder opleidingsplekken GZ-psychologen

Margriet Bos · 2026-07-03

De geestelijke gezondheidszorg in Nederland staat onder druk. Emergis, een grote ggz-aanbieder in Zeeland, ziet het personeelstekort oplopen. Bestuurder Gerco Blok uit zijn zorgen over het dalende aantal opleidingsplekken voor GZ-psychologen dat het ministerie van VWS wil vergoeden. Zijn boodschap is helder: minder opleidingsplekken is niet de oplossing voor een overschot aan vrijgevestigde psychologen. Waarom is dit zo'n probleem? Laten we het eens bekijken. ### De kern van het probleem Het aantal opleidingsplekken voor GZ-psychologen daalt al jaren. VWS wil minder plekken financieren, omdat er volgens het ministerie te veel vrijgevestigde psychologen zijn. Maar Blok ziet dat anders. Hij zegt: "Als het ministerie vindt dat er te veel vrijgevestigde GZ-psychologen zijn, dan is het verminderen van het aantal opleidingsplekken niet de knop om aan te draaien." Het punt is simpel: minder opleidingsplekken betekent straks nog minder psychologen. En dat terwijl de vraag naar ggz alleen maar groeit. ### Wat betekent dit voor ouderen? Voor senioren is dit extra zorgelijk. Ouderen hebben vaak te maken met complexe psychische problemen, zoals eenzaamheid, depressie of angst. Ze zijn afhankelijk van gespecialiseerde zorg. Maar als er straks minder GZ-psychologen zijn, wordt de wachttijd alleen maar langer. Stel je voor: je bent 75, voelt je somber en hebt hulp nodig. Maar je moet maanden wachten op een afspraak. Dat is niet alleen frustrerend, het kan ook gevaarlijk zijn. Want psychische klachten kunnen verergeren als ze niet op tijd worden behandeld. ### Hoe zit het met persoonlijke alarmen? Hier komt een andere invalshoek. Persoonlijke alarmen voor senioren kunnen een rol spelen in het bieden van veiligheid en gemoedsrust. Maar ze vervangen natuurlijk geen professionele ggz. Toch kunnen ze helpen om ouderen langer zelfstandig te laten wonen, terwijl ze wachten op de juiste zorg. ### Wat kan er beter? Blok pleit voor een andere aanpak. In plaats van het aantal opleidingsplekken te verminderen, moeten we kijken naar hoe we psychologen beter kunnen inzetten. Bijvoorbeeld: - Meer samenwerking tussen vrijgevestigde psychologen en ggz-instellingen. - Investeren in preventie, zodat psychische problemen minder snel escaleren. - Opleidingsplekken behouden of zelfs uitbreiden, om de toekomstige vraag aan te kunnen. Dit zijn geen nieuwe ideeën, maar ze worden wel steeds urgenter. ### De gevolgen van het beleid Als het aantal opleidingsplekken blijft dalen, krijgen we een domino-effect. Minder psychologen betekent langere wachttijden. Langere wachttijden betekenen meer druk op de bestaande zorg. En meer druk betekent dat mensen met milde klachten pas hulp krijgen als het al te laat is. Voor senioren is dat extra risicovol. Ouderen hebben vaak meerdere aandoeningen tegelijk, zoals diabetes of hartproblemen. Psychische problemen kunnen die fysieke klachten verergeren. Het is dus een vicieuze cirkel. ### Wat kun jij doen? Als je je zorgen maakt over de toegang tot ggz voor ouderen, kun je dit aankaarten bij je gemeente of zorgverzekeraar. Ook kun je letten op signalen van eenzaamheid of depressie bij ouderen in je omgeving. Een luisterend oor kan al veel betekenen. Daarnaast is het goed om te weten dat er hulpmiddelen zijn die ouderen ondersteunen, zoals persoonlijke alarmen. Maar de echte oplossing ligt in een beter beleid rondom opleidingsplekken voor GZ-psychologen. ### Tot slot Het verhaal van Emergis is een wake-upcall. We kunnen niet blijven bezuinigen op opleidingen, terwijl de vraag naar zorg groeit. Vooral niet als het gaat om kwetsbare groepen zoals senioren. Laten we hopen dat het ministerie luistert naar mensen zoals Gerco Blok. Want anders worden de wachtlijsten alleen maar langer.