Personeelstekort ggz door minder opleidingsplekken

Margriet Bos · 2026-07-03

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg (ggz) staat onder druk. Emergis, een Zeeuwse ggz-aanbieder, ziet het personeelstekort verder oplopen. Dit komt doordat het ministerie van VWS steeds minder opleidingsplekken voor GZ-psychologen financiert. Bestuurder Gerco Blok maakt zich grote zorgen. 'Als het ministerie vindt dat er te veel vrijgevestigde GZ-psychologen zijn, dan is het verminderen van het aantal opleidingsplekken niet de knop om aan te draaien.' Het is een lastige situatie. Aan de ene kant is er een groeiende vraag naar psychologische hulp. Aan de andere kant worden de handen die die hulp moeten geven, steeds schaarser. Dat raakt niet alleen de zorgverleners, maar vooral de mensen die wachten op een gesprek. ### Waarom dalen de opleidingsplekken? Het ministerie van VWS heeft besloten om het aantal vergoede opleidingsplekken voor GZ-psychologen te verminderen. De reden? Ze vinden dat er te veel vrijgevestigde psychologen zijn. Maar volgens Blok is dit een misvatting. 'Het is een kwestie van vraag en aanbod. Als je het aanbod beperkt terwijl de vraag groeit, los je niets op.' De cijfers ondersteunen zijn zorgen. In 2020 waren er nog 500 opleidingsplekken. In 2023 is dat gedaald naar 350. Een daling van 30 procent. Dat betekent dat er jaarlijks 150 minder psychologen worden opgeleid. En dat terwijl de wachtlijsten voor ggz-hulp alleen maar langer worden. ### Wat betekent dit voor de zorg? Minder opgeleide psychologen betekent langere wachttijden voor patiënten. Mensen met depressie, angststoornissen of trauma moeten soms maanden wachten op een intakegesprek. Dat is niet alleen frustrerend, het kan ook schadelijk zijn voor hun herstel. Bovendien legt het extra druk op bestaande teams. Zorgverleners moeten meer patiënten zien in minder tijd. Dat leidt tot burn-outs en verloop. Een vicieuze cirkel waar moeilijk uit te komen is. - Langere wachttijden voor psychologische hulp - Meer druk op bestaande zorgverleners - Hoger risico op burn-outs en verloop - Minder toegang tot gespecialiseerde zorg ### Wat kan er gedaan worden? Emergis pleit voor een heroverweging van het beleid. In plaats van het aantal opleidingsplekken te verminderen, zou het ministerie moeten investeren in de opleiding van nieuwe psychologen. Ook zouden er meer stageplekken moeten komen in de regio, zodat studenten praktijkervaring kunnen opdoen. Daarnaast is er behoefte aan een betere spreiding van psychologen over het land. Nu trekken veel afgestudeerden naar de grote steden, terwijl er in landelijke gebieden zoals Zeeland een groot tekort is. Regionale opleidingsprogramma's kunnen helpen om dat evenwicht te herstellen. > 'We moeten niet bezuinigen op opleidingen, maar juist investeren in de toekomst van de ggz.' – Gerco Blok ### De rol van persoonlijke alarmen Dit verhaal raakt ook aan de bredere uitdaging in de zorg voor ouderen en kwetsbare mensen. Als er minder psychologen zijn, kan dat betekenen dat ouderen langer moeten wachten op ondersteuning bij eenzaamheid, depressie of angst. In die tussentijd kunnen persoonlijke alarmen een belangrijke rol spelen. Ze bieden een directe lijn naar hulp, waardoor mensen zich veiliger voelen en sneller geholpen worden in noodgevallen. Het is geen vervanging voor psychologische zorg, maar wel een vangnet. ### Conclusie Het beleid van VWS om het aantal opleidingsplekken voor GZ-psychologen te verminderen, is een zorgwekkende ontwikkeling. Het leidt tot personeelstekorten, langere wachttijden en meer druk op bestaande teams. Emergis en andere ggz-aanbieders roepen op tot een andere aanpak: investeer in opleidingen, stimuleer regionale spreiding en zorg voor voldoende stageplekken. Alleen zo kunnen we de groeiende vraag naar psychologische hulp blijven beantwoorden.