Personeelstekort door minder opleidingsplekken GZ-psychologen

Margriet Bos · 2026-07-03

Het is een zorgwekkende trend: het aantal opleidingsplekken voor GZ-psychologen daalt, terwijl de vraag naar geestelijke gezondheidszorg juist toeneemt. Bestuurder Gerco Blok van de Zeeuwse ggz-aanbieder Emergis slaat alarm. Hij ziet dat het beleid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) om het aantal vergoede opleidingsplekken te verminderen, leidt tot grotere personeelstekorten. En dat terwijl de wachtlijsten in de ggz al lang zijn. "Als het ministerie vindt dat er te veel vrijgevestigde GZ-psychologen zijn, dan is het verminderen van het aantal opleidingsplekken niet de knop om aan te draaien," zegt Blok. Het is een punt dat veel professionals in de sector herkennen. Minder opleidingsplekken betekent minder nieuwe psychologen, en dat lost het probleem van een overschot aan vrijgevestigden niet op. Het verergert de situatie alleen maar. ### Waarom dalen de opleidingsplekken? Het ministerie van VWS heeft de afgelopen jaren het aantal vergoede opleidingsplekken voor GZ-psychologen stapsgewijs verminderd. De reden? Ze willen het aantal vrijgevestigde psychologen inperken, omdat die vaak duurder zijn dan psychologen in loondienst. Maar volgens Blok en anderen is dit een verkeerde aanpak. Het is alsof je de kraan dichtdraait omdat de emmer overloopt, terwijl je de emmer eigenlijk moet legen. - Het aantal opleidingsplekken daalde van 450 in 2020 naar 350 in 2023. - De wachtlijsten in de ggz zijn in diezelfde periode met 20% gestegen. - Emergis alleen al heeft 40 vacatures voor GZ-psychologen openstaan. ### De impact op de zorg Minder GZ-psychologen betekent dat mensen langer moeten wachten op hulp. Dat is niet alleen frustrerend voor patiënten, maar ook riskant. Mensen met ernstige psychische problemen kunnen zonder tijdige behandeling achteruitgaan. En voor zorginstellingen zoals Emergis wordt het steeds lastiger om de kwaliteit van zorg te waarborgen. Blok pleit daarom voor een andere aanpak. "Investeer in opleidingen, niet in bezuinigingen," zegt hij. "We hebben meer psychologen nodig, niet minder." Het is een oproep die steeds meer gehoor krijgt, ook van beroepsverenigingen en patiëntenorganisaties. ### Wat kan er anders? Er zijn alternatieven om de kosten in de ggz te beheersen, zonder te snijden in opleidingsplekken. Denk aan: - Betere samenwerking tussen vrijgevestigden en instellingen. - Meer inzet van e-health en digitale zorg. - Het stimuleren van preventie, zodat mensen minder snel specialistische hulp nodig hebben. Maar dat vraagt om een visie die verder kijkt dan korte termijn bezuinigingen. En dat is precies wat Blok mist bij VWS. "We moeten nu investeren in de toekomst, anders worden de problemen alleen maar groter." ### Conclusie Het beleid van VWS om het aantal opleidingsplekken voor GZ-psychologen te verminderen, werkt averechts. Het leidt tot personeelstekorten, langere wachtlijsten en meer druk op de bestaande zorgverleners. Emergis en anderen roepen op tot een koerswijziging. Want de geestelijke gezondheidszorg heeft geen behoefte aan minder psychologen, maar aan meer. En dat begint bij voldoende opleidingsplekken.