Waarom Passende Zorg Wetgeven Nu Al Kan

Margriet Bos · 2026-09-18

Van veel zorg die we dagelijks verlenen, weten we eigenlijk niet goed of die werkt. Dat is een confronterende gedachte, maar wel een die we onder ogen moeten zien. Sjoerd Repping, hoogleraar voortplantingsgeneeskunde, verwoordde het treffend: als we weten dat zorg niet werkt, blijven we die vaak toch geven. Herkenbaar? Ja, dat is precies waar het schuurt. In 2019 werd Repping benoemd tot hoogleraar Zinnige Zorg aan het Amsterdam UMC. Daarnaast is hij voorzitter van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG). Zijn missie is helder: af van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing. Maar wat betekent dat concreet voor de dagelijkse praktijk van persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen? ### Waarom weten we zo weinig over wat werkt? Het klinkt bijna ongelooflijk, maar een groot deel van de zorg is nooit goed onderzocht. Behandelingen worden al jaren toegepast omdat het nu eenmaal zo gaat. Niet omdat er hard bewijs is dat ze werken. Repping noemt dit een fundamenteel probleem. Zorg die niet effectief is, kost niet alleen geld, maar kan ook schadelijk zijn. En toch blijven we het doen. Denk aan een simpel voorbeeld: een oudere die een persoonsalarm draagt, maar nooit een val meldt omdat de drempel te hoog is. Het alarm werkt technisch prima, maar in de praktijk niet. Zonder evaluatie weten we dat niet. Zonder data kunnen we niets verbeteren. > “We moeten af van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing.” – Sjoerd Repping ### Collectieve sturing: klinkt streng, maar is het niet Collectieve sturing roept misschien associaties op met regeltjes en betutteling. Toch bedoelt Repping iets anders. Het gaat om samen afspraken maken over wat we wel en niet doen, gebaseerd op bewijs. Niet omdat het moet, maar omdat het werkt. Voor professionals in de ouderenzorg betekent dit dat we kritischer moeten kijken naar onze eigen gewoontes. - Weet jij of jouw persoonsalarmeringssysteem daadwerkelijk bijdraagt aan veiligheid? - Hoe vaak wordt een alarm daadwerkelijk gebruikt na installatie? - Zijn er alternatieven die beter passen bij de behoeften van de oudere? Dit zijn geen lastige vragen, maar wel noodzakelijke. Repping pleit ervoor om passende zorg niet alleen vast te leggen in richtlijnen, maar ook in de wet. Opvallend genoeg zegt hij: dat is allang zo. De wet schrijft al voor dat zorg doelmatig en effectief moet zijn. Het probleem is niet de regelgeving, maar de uitvoering. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Misschien denk je: dit gaat over grote ziekenhuizen en onderzoekers, niet over mijn werk met persoonsalarmering. Niets is minder waar. Juist in de ouderenzorg, waar elke euro telt en elke keuze impact heeft, is zinnige zorg essentieel. Een verkeerd gekozen alarmsysteem kan leiden tot onnodige kosten, maar belangrijker nog: tot minder veiligheid. Repping’s boodschap is geen pessimisme, maar een oproep tot actie. Durf vragen te stellen. Durf keuzes te heroverwegen. En durf te kiezen voor wat bewezen werkt. Dat is geen kwestie van wetgeving, maar van dagelijkse moed. ### Van weten naar doen De kern van het verhaal is simpel: we weten vaak niet wat werkt, maar we kunnen het wel uitzoeken. Door zorg te evalueren, door data te verzamelen en door collectief afspraken te maken. Voor de sector persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen betekent dit een kans. Een kans om niet langer te vertrouwen op onderbuikgevoelens, maar op feiten. Repping’s woorden zijn geen abstracte theorie. Ze zijn een uitnodiging om kritisch te blijven, zonder cynisch te worden. Want uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: zorg die echt bijdraagt aan het welzijn van ouderen. En dat begint bij de vraag: werkt dit écht?