Passende zorg in de wet: wat Sjoerd Repping écht bedoelt

Margriet Bos · 2026-09-18

Van veel zorg weten we simpelweg niet of het werkt. Dat is geen schande, maar het wordt een probleem als we die zorg toch blijven geven. Sjoerd Repping, hoogleraar Zinnige Zorg aan het Amsterdam UMC, zei het treffend: "Als we weten dat zorg niet werkt, blijven we die vaak toch geven." Hij is ook voorzitter van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG). Zijn boodschap? Weg met vaagheid, vrijheid en autonomie. Tijd voor collectieve sturing. ### Waarom passende zorg geen luxe is Passende zorg is niet alleen een medisch ideaal, het is ook een economische noodzaak. De zorgkosten in Nederland stijgen jaarlijks met miljarden euro's. Een groot deel daarvan gaat naar behandelingen waarvan het effect niet bewezen is. Denk aan dure medicijnen die nauwelijks beter werken dan een placebo, of operaties die niet nodig zijn. Repping pleit ervoor om de wet aan te passen zodat passende zorg de norm wordt. Maar volgens hem is dat allang zo. > "We moeten af van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing." – Sjoerd Repping Die uitspraak zet aan het denken. Want als het al in de wet staat, waarom gebeurt het dan niet? Het antwoord zit in de uitvoering. Zorgverleners hebben veel vrijheid om zelf te bepalen wat ze doen. Dat is goed voor maatwerk, maar het leidt ook tot ongewenste variatie. De ene patiënt krijgt een dure scan, de andere niet. Niet omdat de een het meer nodig heeft, maar omdat de dokter toevallig anders werkt. ### Wat betekent dit voor senioren en persoonlijke alarmering? Voor senioren is dit onderwerp extra relevant. Zij krijgen vaak te maken met veel verschillende zorgverleners. De huisarts, de specialist, de thuiszorg, de apotheek. Ieder heeft zijn eigen idee over wat nodig is. Een persoonlijk alarm kan daarbij helpen. Het geeft ouderen de vrijheid om langer thuis te wonen, maar ook de zekerheid dat er hulp komt als het nodig is. Toch is ook hier de vraag: werkt het? Uit onderzoek blijkt dat persoonlijke alarmering het aantal ziekenhuisopnames kan verminderen. Maar niet elk systeem is even effectief. Sommige alarmen hebben een lange reactietijd, andere zijn te ingewikkeld voor ouderen. Het is dus belangrijk om kritisch te kijken naar wat echt werkt. Repping zou zeggen: stop met het blindelings voorschrijven van alarmen die niet bewezen effectief zijn. ### Hoe we samen betere zorg kunnen krijgen Repping pleit voor collectieve sturing. Dat klinkt misschien als een bureaucratisch woord, maar het betekent simpelweg: we beslissen samen wat goede zorg is. Niet elke dokter voor zich, maar met alle betrokkenen. Patiënten, zorgverleners, verzekeraars en de overheid. Door data te verzamelen en te delen, kunnen we zien wat werkt en wat niet. En dan kunnen we stoppen met wat niet werkt. Voor professionals in de ouderenzorg betekent dit: - Gebruik alleen persoonlijke alarmen waarvan de effectiviteit is aangetoond. - Betrek ouderen zelf bij de keuze voor een alarmsysteem. - Registreer en deel uitkomsten, zodat we van elkaar kunnen leren. - Durf te stoppen met zorg die geen meerwaarde heeft. Dat is niet altijd makkelijk. Het betekent soms nee zeggen tegen een behandeling die een patiënt graag wil. Maar het betekent ook ja zeggen tegen betere zorg voor iedereen. En dat is uiteindelijk waar het om gaat. ### Conclusie Sjoerd Repping laat zien dat passende zorg al in de wet staat, maar dat de praktijk weerbarstig is. Voor senioren en hun zorgverleners is het zaak om kritisch te blijven kijken naar wat echt werkt. Persoonlijke alarmering kan een waardevol hulpmiddel zijn, mits goed gekozen en goed gebruikt. Door collectief te sturen en te evalueren, kunnen we de zorg voor ouderen niet alleen betaalbaar, maar ook beter maken.