Waarom passende zorg voor ouderen stagneert (en wat wél werkt)

Margriet Bos · 2026-10-06

### Het probleem: tijdelijke potjes, blijvende vragen Stel je voor: je bent 82, woont nog zelfstandig en krijgt elke week hulp van een fijne thuiszorgmedewerker. Dan valt plotseling de financiering weg. De zorg stopt. Niet omdat het niet werkt, maar omdat het geld op is. Herkenbaar? Voor veel ouderen en hun families is dit de realiteit. Preventieve activiteiten die vallen onder passende zorg-trajecten – denk aan valpreventie, eenzaamheidsbestrijding of vroegsignalering – leunen vaak op tijdelijke subsidies. Zodra die potjes leeg raken, verdwijnen de initiatieven. En dat terwijl duurzame samenwerking juist continuïteit in de financiering vraagt. ### Waarom losse subsidies het systeem ondermijnen Tijdelijke financiering klinkt onschuldig. Toch richt het onbedoeld schade aan: - **Projecten stoppen voordat ze effect hebben.** Een valpreventiecursus van acht weken? De eerste resultaten zijn pas na maanden zichtbaar, maar het geld is dan al op. - **Ouderen raken het vertrouwen kwijt.** Ze bouwen een band op met een zorgverlener, om vervolgens te horen dat het programma stopt. Dat doet iets met mensen. - **Professionals haken af.** Goede krachten zoeken zekerheid. Als ze telkens opnieuw moeten solliciteren naar een nieuwe subsidie, kiezen ze eieren voor hun geld. > “We zijn continu aan het zwemmen in plaats van vooruit te zwemmen”, verzuchtte een wijkverpleegkundige onlangs tegen mij. En ze heeft gelijk. ### Hoe structurele financiering het verschil maakt Duurzame financiering is geen luxe. Het is de basis onder passende zorg. Als geld voor meerdere jaren vastligt, ontstaat ruimte om: - **Relaties op te bouwen.** Zorgverleners kennen hun ouderen, signaleren eerder problemen en kunnen tijdig ingrijpen. - **Te meten en bij te sturen.** Je kunt niet verbeteren wat je niet meet. Met langdurige financiering kun je data verzamelen en programma’s echt laten renderen. - **Samen te werken zonder angst.** Gemeenten, zorgverzekeraars en welzijnsorganisaties durven dan gezamenlijke doelen te stellen. Nu blijven ze vaak op hun eigen eiland. ### Wat werkt wél? Een praktijkvoorbeeld In een middelgrote gemeente liep een project voor valpreventie bij 75-plussers. Na twee jaar subsidie stopte het. De valincidenten stegen weer. Een nieuwe coalitie van huisartsen, fysiotherapeuten en de gemeente besloot het anders aan te pakken: ze legden een meerjarenplan neer met een vaste jaarlijkse bijdrage van € 45.000. Het resultaat? In drie jaar tijd daalde het aantal heupfracturen met 18%. De kosten van een heupfractuur liggen al snel boven de € 20.000 per persoon. Je snapt: die investering verdient zich dubbel en dwars terug. ### De rol van persoonlijke alarmering Persoonlijke alarmering is een van die preventieve middelen die het verschil maken. Een val of een acute situatie? Met een persoonlijk alarm sla je direct alarm. Toch zien we dat ook hier de financiering vaak via tijdelijke regelingen loopt. Terwijl juist deze technologie ouderen langer zelfstandig houdt en dure ziekenhuisopnames voorkomt. Structurele inbedding – bijvoorbeeld via de Wmo of zorgverzekeraars – is hard nodig. ### Hoe we vooruit komen De oplossing is niet nog meer losse potjes. Het is een omslag in denken: - **Van project naar programma.** Denk in jaren, niet in maanden. - **Van concurreren naar samenwerken.** Deel budgetten en doelen. - **Van wantrouwen naar vertrouwen.** Geef professionals de ruimte om te doen wat werkt. Natuurlijk kost dat geld. Maar de kosten van niets doen? Die zijn veel hoger. Elke val, elke eenzame oudere, elke vermijdbare opname drukt op de samenleving. Laten we dus niet langer dweilen met de kraan open. Structurele financiering is geen kostenpost – het is een investering in menswaardige zorg.