Waarom Passende Zorg Voor Senioren Nu Écht Anders Moet

Margriet Bos · 2026-09-18

Van veel zorg is niet bekend of het werkt. "Als we weten dat zorg niet werkt, blijven we die vaak toch geven," merkte Sjoerd Repping als hoogleraar voortplantingsgeneeskunde. In 2019 werd hij daarom hoogleraar Zinnige Zorg bij het Amsterdam UMC en voorzitter van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG). "We moeten af van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing." ### Het probleem: we weten vaak niet wat werkt Herken je dat? Je krijgt een behandeling voorgeschreven, maar niemand kan je precies vertellen of het echt gaat helpen. Dat gebeurt nog te vaak in de zorg. Repping zegt het treffend: "Als we weten dat zorg niet werkt, blijven we die vaak toch geven." Dat is niet omdat artsen niet willen, maar omdat het systeem zo is ingericht. We doen iets omdat we het altijd al deden. En dat kost geld, tijd en soms zelfs gezondheid. Voor senioren is dit extra belangrijk. Zij krijgen vaak meerdere behandelingen tegelijk, en niet alles is even zinvol. Passende zorg betekent: zorg die bewezen werkt, die bij je past, en die niet onnodig belastend is. Maar hoe krijg je dat voor elkaar? ### Van vrijheid naar collectieve sturing Repping pleit voor een omslag. "We moeten af van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing," zegt hij. Dat klinkt misschien streng, maar het is juist bedoeld om de zorg beter te maken. Nu heeft elke arts veel vrijheid om te doen wat hij of zij denkt dat goed is. Dat lijkt mooi, maar het leidt tot verschillen. De ene patiënt krijgt een dure scan, de andere niet. Terwijl de wetenschap vaak allang weet wat wel en niet werkt. Collectieve sturing betekent: samen afspraken maken over wat goede zorg is, en je daaraan houden. Niet omdat het moet, maar omdat het beter is voor iedereen. Zo voorkomen we dat we blijven hangen in gewoontes die niet helpen. ### Wat betekent dit voor jou als senior? Misschien denk je: wat kan ik hiermee? Best veel. Want als jij of je naaste zorg krijgt, mag je vragen stellen. Vraag bijvoorbeeld: - Is deze behandeling bewezen effectief? - Wat gebeurt er als we even afwachten? - Zijn er alternatieven die minder belastend zijn? Door die vragen te stellen, draag je bij aan passende zorg. Je hoeft niet alles te slikken wat de dokter voorstelt. Samen beslissen is het sleutelwoord. En dat is precies waar ZE&GG zich voor inzet: ervoor zorgen dat behandelingen die niet werken, niet meer standaard worden gedaan. > "Passende zorg vastleggen in de wet? Dat is allang zo!" – Sjoerd Repping ### Conclusie: het kan anders De zorg kan efficiënter, menselijker en effectiever. Door kritisch te kijken naar wat we doen, en door samen te sturen op wat werkt. Voor senioren betekent dit betere zorg, minder overbodige behandelingen en meer ruimte voor wat echt telt: kwaliteit van leven. Het is tijd om af te stappen van de waan van de dag en te kiezen voor bewezen zorg. Dat is niet alleen slim, het is ook nog eens goed voor de portemonnee. Want onnodige zorg kost Nederland jaarlijks miljarden euro's. Geld dat beter besteed kan worden aan zorg die wél werkt.