Passende zorg in de wet: wat Sjoerd Repping écht bedoelt

Margriet Bos · 2026-09-18

Van veel zorg die we dagelijks verlenen, weten we eigenlijk niet goed of die wel werkt. Dat is een ongemakkelijke waarheid, maar wel een die we onder ogen moeten komen. Sjoerd Repping, in 2019 benoemd tot hoogleraar Zinnige Zorg bij het Amsterdam UMC en voorzitter van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG), zegt het zonder omwegen. > "Als we weten dat zorg niet werkt, blijven we die vaak toch geven." Dat is precies waar het schuurt. Want waarom houden we vast aan behandelingen waarvan het effect niet bewezen is? Repping pleit voor een andere koers: weg van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing. Dat klinkt misschien streng, maar het is vooral bedoeld om de zorg betaalbaar, eerlijk en effectief te houden. ### Passende zorg vastleggen in de wet: dat is allang zo Regelmatig duikt de discussie op of we "passende zorg" niet in de wet moeten vastleggen. Repping is daar helder over: dat is allang zo. In de Zorgverzekeringswet staat namelijk al dat verzekerde zorg doelmatig moet zijn. Het probleem zit dus niet in de wet, maar in de uitvoering. - De wet biedt ruimte om zorg te weigeren die niet bewezen effectief is. - Toch gebeurt dat in de praktijk nauwelijks, uit gewoonte of angst voor discussie. - Het gevolg: onnodige behandelingen, oplopende kosten en soms zelfs schade voor de patiënt. Kortom, het is niet een kwestie van nieuwe regels maken, maar van bestaande regels serieus nemen. Dat vraagt lef van bestuurders, artsen en verzekeraars. ### Waarom dit ook voor senioren en persoonsalarmering relevant is Denk aan de zorg voor ouderen. Persoonsalarmering, valdetectie, slimme medicijndispensers: het zijn prachtige hulpmiddelen. Maar ook hier geldt de vraag van Repping. Werkt het echt? Draagt het bij aan veiligheid en zelfredzaamheid, of geven we het vooral omdat het "erbij hoort"? Als professional in de ouderenzorg weet je dat een persoonlijk alarm levens kan redden. Tegelijk is het zinvol kritisch te blijven kijken naar welke oplossing past bij welke oudere. Collectieve sturing betekent niet dat iedereen hetzelfde krijgt, maar dat we samen bepalen wat bewezen werkt en dat consequent toepassen. ### Van vrijblijvendheid naar collectieve sturing Repping pleit voor een cultuur waarin we niet eindeloos blijven twijfelen, maar keuzes durven maken op basis van bewijs. Dat betekent: - Meer zorgevaluatie: onderzoeken wat echt effect heeft. - Gepast gebruik: alleen doen wat nodig is, niet meer. - Collectieve verantwoordelijkheid: samen optrekken in plaats van ieder voor zich. Dat is geen kille bezuinigingsmaatregel. Het is een manier om de zorg menselijk, betaalbaar en toekomstbestendig te houden. Juist voor ouderen die afhankelijk zijn van goede ondersteuning, is dat essentieel. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Misschien denk je: mooi verhaal, maar wat kan ik ermee? Best veel. Als je werkt met persoonsalarmering voor senioren, kun je kritischer kijken naar de meerwaarde van elk hulpmiddel. Vraag je af of het echt bijdraagt aan veiligheid en welzijn. Bespreek met collega's wat wel en niet werkt. En durf ook "nee" te zeggen tegen iets dat alleen maar gewoonte is. Repping laat zien dat de wet al ruimte biedt. Het is aan ons om die ruimte te gebruiken. Niet uit gemakzucht, maar uit verantwoordelijkheid voor de mensen die op ons rekenen.