Passende zorg in de wet: is het echt al geregeld?

Margriet Bos · 2026-09-18

Van veel zorg weten we simpelweg niet of het werkt. Dat is een confronterende gedachte, vind je niet? Sjoerd Repping, hoogleraar voortplantingsgeneeskunde, zei het treffend: "Als we weten dat zorg niet werkt, blijven we die vaak toch geven." Herkenbaar? Waarschijnlijk wel. Want verandering in de zorg gaat traag, zelfs als het bewijs er ligt. In 2019 werd Repping benoemd tot hoogleraar Zinnige Zorg aan het Amsterdam UMC. Daarnaast is hij voorzitter van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG). Zijn missie? Af van de vaagheid. Weg van vrijheid en autonomie als excuus. Naar collectieve sturing. Dat klinkt misschien streng, maar het is vooral bedoeld om de zorg beter en eerlijker te maken. ### Waarom dit voor jou als professional belangrijk is Als je werkt met persoonlijke alarmering voor senioren, dan weet je hoe lastig het is om keuzes te maken. Welk systeem werkt echt? Wat is bewezen effectief? En belangrijker: hoe zorg je dat de juiste zorg bij de juiste persoon terechtkomt? De oproep van Repping raakt direct aan jouw dagelijkse praktijk. Want laten we eerlijk zijn: niet elke innovatie is een verbetering. Soms blijven we vasthouden aan gewoontes, omdat het nu eenmaal zo gaat. Maar de vraag is: helpt het de senior écht? Of doen we het omdat het altijd zo is gedaan? - We weten vaak niet of een interventie werkt. - Toch blijven we die uitvoeren, uit gewoonte of angst. - Collectieve sturing kan helpen om betere keuzes te maken. ### Van vrijblijvendheid naar gezamenlijke verantwoordelijkheid Repping pleit voor een omslag. Niet langer iedere professional zijn eigen gang laten gaan, maar samen kijken wat werkt. Dat betekent niet dat je autonomie verliest. Het betekent wel dat je onderdeel bent van een groter geheel. En dat je keuzes maakt op basis van bewijs, niet op basis van onderbuikgevoel. > "We moeten af van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing." – Sjoerd Repping Die uitspraak zet aan het denken. Zeker in een sector waar persoonlijke aandacht en maatwerk zo belangrijk zijn. Want collectieve sturing klinkt al snel als een keurslijf. Maar volgens Repping is het juist bedoeld om ruimte te maken voor wat écht werkt. Zodat we niet langer tijd en geld steken in zorg die geen verschil maakt. ### Wat betekent dit concreet voor persoonlijke alarmering? Stel je voor: je adviseert een senior over een persoonlijk alarmsysteem. Je wilt iets aanbieden dat betrouwbaar is, dat werkt, dat veiligheid biedt. Maar hoe weet je dat zeker? Door kritisch te kijken naar de evidence. Door te vragen: is dit getest? Wat zeggen gebruikers? En past het bij de behoeften van deze specifieke persoon? Dat is precies waar ZE&GG aan werkt: het evalueren van zorg en het stimuleren van gepast gebruik. Voor jou betekent het dat je verder kijkt dan de brochure. Je verdiept je in de achtergrond. Je durft keuzes te heroverwegen. En je werkt samen met collega's om de beste zorg te leveren. Misschien denk je nu: maar ik heb helemaal geen tijd om al die onderzoeken te lezen. Dat snap ik. Toch begint het met bewustwording. Door je af te vragen: waarom doe ik dit eigenlijk zo? En is er een betere manier? Dat is de eerste stap naar verandering. ### De wet als fundament, niet als excuus Repping stelt dat passende zorg allang in de wet is vastgelegd. Toch wordt er vaak naar de wet gewezen als iets dat nog moet gebeuren. Alsof we wachten op een nieuw wetsvoorstel voordat we actie ondernemen. Maar de kern zit niet in de wet. De kern zit in ons gedrag. In de keuzes die we elke dag maken. Dus ja, de wet biedt een kader. Maar jij als professional maakt het verschil. Door kritisch te zijn. Door te durven schrappen wat niet werkt. En door te omarmen wat wél bijdraagt aan de kwaliteit van leven van senioren. Dat is geen gemakkelijke opgave. Het vraagt lef, nieuwsgierigheid en samenwerking. Maar het levert ook iets op: zorg die er écht toe doet. Voor de senior, voor jou en voor de hele sector.