Waarom participatie het hart van de kinderfysiotherapie zou moeten zijn

Margriet Bos · 2026-07-29

Nederland heeft een duidelijke ambitie uitgesproken: in 2040 willen we de gezondste generatie ter wereld hebben. En dat geldt natuurlijk ook voor kinderen met een beperking. Maar hoe zorgen we ervoor dat zij net zo gezond kunnen bewegen en opgroeien als ieder ander kind? Volgens Eline Bolster ligt daar een cruciale rol voor de kinderfysiotherapeut. Maar dan moet diegene wel verder kijken dan alleen het kind zelf. Het hele sociale systeem eromheen moet worden meegenomen. ### Wat betekent participatie eigenlijk? Participatie is meer dan alleen meedoen. Het gaat erom dat een kind volwaardig onderdeel uitmaakt van de samenleving. Denk aan meespelen op het schoolplein, lid worden van een sportclub of gewoon zelfstandig naar de supermarkt kunnen fietsen. Voor kinderen met een beperking is dat lang niet altijd vanzelfsprekend. En dat is precies waar de kinderfysiotherapeut het verschil kan maken. Bolster benadrukt dat participatie het hogere doel moet zijn van elke behandeling. Niet alleen het verbeteren van motorische vaardigheden op zich, maar wat die vaardigheden het kind opleveren in het dagelijks leven. Een kind dat beter kan lopen, kan misschien vriendjes bezoeken. Een kind dat beter kan gooien, kan meedoen met gymles. Dat is de kern. ### De rol van het sociale systeem Een kind staat nooit alleen. Het maakt deel uit van een gezin, een klas, een buurt. Al die mensen beïnvloeden hoe het kind zich ontwikkelt en hoeveel kansen het krijgt. Daarom moet de kinderfysiotherapeut niet alleen met het kind werken, maar ook met ouders, leerkrachten en andere zorgverleners. - Ouders weten vaak het beste wat hun kind nodig heeft en waar de uitdagingen liggen. - Leerkrachten kunnen dagelijks signaleren waar een kind tegenaan loopt in de klas. - Andere zorgverleners, zoals ergotherapeuten of logopedisten, vullen elkaar aan. Als al deze partijen goed samenwerken, ontstaat er een vangnet waarin het kind optimaal kan groeien. Maar dat vraagt wel om een andere manier van werken. Niet meer vanuit een eigen behandelkamer, maar juist de wijk in, de school op, het gezin in. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor kinderfysiotherapeuten betekent dit een verschuiving in hun dagelijkse werk. Het is niet langer voldoende om alleen te kijken naar de motorische mijlpalen. Je moet ook oog hebben voor de omgeving waarin het kind opgroeit. Dat kan betekenen dat je een gesprek aangaat met de juf over hoe ze het kind beter kan begeleiden tijdens de gymles. Of dat je met ouders meekijkt hoe ze thuis speelruimte kunnen creëren. Bolster pleit dan ook voor meer aandacht voor dit systeemgericht werken in de opleiding en nascholing van kinderfysiotherapeuten. Het is een vaardigheid die je niet vanzelf ontwikkelt. Het vraagt om communicatieve skills, om inlevingsvermogen en om lef om buiten de gebaande paden te treden. ### Een gezamenlijke verantwoordelijkheid Natuurlijk ligt de verantwoordelijkheid niet alleen bij de therapeut. Ook beleidsmakers, scholen en zorgorganisaties moeten hun steentje bijdragen. Zij kunnen randvoorwaarden creëren waardoor participatie echt centraal komt te staan. Denk aan voldoende tijd voor overleg, ruimte voor innovatie en een financieringsmodel dat systeemgericht werken mogelijk maakt. De ambitie van 2040 is mooi, maar het zal niet vanzelf gaan. Het vraagt om een gezamenlijke inspanning van iedereen die betrokken is bij de zorg voor kinderen met een beperking. En als we dat voor elkaar krijgen, dan zetten we een grote stap richting een samenleving waarin elk kind meetelt. > "Participatie is niet iets wat je aan het einde van de behandeling toevoegt. Het is de rode draad door alles wat je doet." – Eline Bolster ### Concreet aan de slag Wil je als kinderfysiotherapeut meer focus leggen op participatie? Begin dan klein. Plan een gesprek met de school van een van je cliënten. Vraag ouders wat hun grootste wensen zijn voor hun kind. Kijk eens met een frisse blik naar wat het kind écht nodig heeft om mee te kunnen doen. Soms zijn het kleine aanpassingen die een wereld van verschil maken. De weg naar 2040 is nog lang, maar elke stap telt. En met de juiste instelling kan de kinderfysiotherapeut een sleutelrol spelen in het realiseren van die gezonde generatie. Niet door alleen te behandelen, maar door te verbinden. Dat is de toekomst van ons vak.