Waarom Palliatieve Zorg via VPT Vastloopt: De Blok's Waarschuwing

Margriet Bos · 2026-10-01

De bekostiging van palliatieve zorg via het volledig pakket thuis (vpt) is een weeffout in het zorgstelsel. Dat zegt Buurtzorg-bestuurder Jos de Blok. Hij waarschuwde hiervoor tijdens het Ronde Tafelgesprek palliatieve zorg in de Tweede Kamer op 1 oktober. Volgens De Blok leidt deze constructie tot fragmentatie van zorg. En dat terwijl palliatieve zorg juist om samenhang vraagt. ### Het probleem: schotten tussen zorgvormen Palliatieve zorg is zorg voor mensen in de laatste levensfase. Het doel is om de kwaliteit van leven zo hoog mogelijk te houden. Dat vraagt om een naadloze samenwerking tussen huisartsen, wijkverpleegkundigen, specialisten en mantelzorgers. Maar het vpt werkt dat tegen. Het vpt is een subsidieregeling waarbij zorgaanbieders een vast bedrag per cliënt krijgen voor zorg thuis. Het probleem? Het vpt is niet ontworpen voor palliatieve zorg. Het is bedoeld voor langdurige zorg, niet voor de intensieve, kortdurende zorg die stervenden nodig hebben. Het gevolg is dat zorgverleners worstelen met administratieve rompslomp. Ze moeten uren registreren die niet passen bij de werkelijkheid. En ondertussen gaat kostbare tijd verloren die beter besteed kan worden aan de patiënt. De Blok noemt het een 'weeffout' omdat het systeem niet aansluit bij de behoefte. Mensen willen thuis sterven, omringd door dierbaren. Maar het vpt maakt dat onnodig ingewikkeld. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor zorgprofessionals is de boodschap duidelijk: het huidige systeem werkt niet. Als je in de palliatieve zorg werkt, ken je de frustratie. Je wilt zorgen, maar je wordt tegengehouden door regels. De Blok pleit voor een eenvoudiger bekostiging, bijvoorbeeld via een persoonsvolgend budget. Daarmee kan de zorg worden ingekocht die nodig is, zonder schotten. Maar er is meer aan de hand. De vergrijzing zorgt voor een groeiende vraag naar palliatieve zorg. In Nederland sterven jaarlijks ongeveer 150.000 mensen. Een groot deel van hen zou thuis willen sterven. Dat lukt alleen als de zorg goed is georganiseerd. Nu gebeurt dat vaak niet. Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 5 mensen in de laatste levensfase te maken krijgt met ongewenste ziekenhuisopnames. Dat kost gemiddeld € 500 per dag, terwijl thuiszorg een fractie daarvan kost. > “We maken het onszelf onnodig moeilijk. Palliatieve zorg is mensenwerk, geen spreadsheet.” – Jos de Blok ### Hoe lossen we dit op? Er zijn verschillende oplossingen denkbaar. Ten eerste: schrap het vpt voor palliatieve zorg en vervang het door een eenvoudiger regeling. Ten tweede: investeer in opleiding en ondersteuning van wijkverpleegkundigen. Zij zijn de spil in de zorg thuis. Ten derde: betrek patiënten en hun families bij de besluitvorming. Zij weten wat nodig is. - **Eenvoudiger bekostiging**: minder administratie, meer zorg. - **Betere samenwerking**: één aanspreekpunt voor het hele zorgteam. - **Minder fragmentatie**: zorg die aansluit bij de wens van de patiënt. De Blok's waarschuwing is een wake-upcall. Het gaat niet alleen om geld, maar om menswaardigheid. Iedereen verdient een goede laatste fase. Laten we daar werk van maken. *Margriet Bos is expert persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen. Ze schrijft regelmatig over zorginnovaties.*