Waarom palliatieve zorg via vpt vastloopt volgens De Blok
Margriet Bos ·
Luister naar dit artikel~4 min

Buurtzorg-bestuurder Jos de Blok waarschuwt dat de bekostiging van palliatieve zorg via het vpt leidt tot fragmentatie. Wat betekent dat voor de praktijk?
De bekostiging van palliatieve zorg via het vpt (volledig pakket thuis) is een weeffout in het zorgstelsel. Dat zegt Buurtzorg-bestuurder Jos de Blok. Hij waarschuwde hiervoor tijdens het Ronde Tafelgesprek palliatieve zorg in de Tweede Kamer op 1 oktober.
Het klinkt misschien technisch, maar de kern is simpel: de manier waarop we palliatieve zorg betalen, werkt fragmentatie in de hand. En dat raakt direct aan de kwaliteit van zorg voor mensen in hun laatste levensfase.
### Wat is er mis met het vpt?
Het volledig pakket thuis is bedoeld om zorg thuis mogelijk te maken in plaats van in een instelling. Op papier een mooi idee. In de praktijk blijkt de bekostiging echter niet aan te sluiten op hoe palliatieve zorg echt werkt.
- Zorg wordt opgeknipt in losse onderdelen en registraties
- Er ontstaat onduidelijkheid over wie waarvoor verantwoordelijk is
- Professionals raken tijd kwijt aan administratie in plaats van aan de patiënt
- Samenwerking tussen wijkverpleging, huisarts en specialisten wordt bemoeilijkt
De Blok noemt dit een weeffout, en dat is een treffende typering. Het systeem is niet ontworpen vanuit de vraag: wat heeft deze mens nodig? Het is ontworpen vanuit regels en budgetten.
### Fragmentatie raakt de patiënt
Wat betekent dat concreet? Stel je voor: iemand wil thuis sterven, omringd door familie. Dat is vaak de wens. Maar de zorg die nodig is, moet uit verschillende potjes komen. Elke partij heeft eigen afspraken, eigen systemen en eigen verantwoordingsdruk.
Het gevolg is dat naasten soms zelf moeten coördineren. Of dat er gaten vallen tussen wat de ene organisatie doet en wat de andere laat liggen. Precies op momenten dat mensen het minst in staat zijn om dat op te vangen.
> "Een zorgstelsel dat mensen in hun laatste fase aan hun lot overlaat, heeft zijn doel gemist. Bekostiging moet volgen wat nodig is, niet andersom."
Die gedachte ligt ook ten grondslag aan de bredere discussie over persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen. Als iemand thuis woont, wil je dat hulp snel beschikbaar is. Niet pas nadat drie instanties elkaars formulieren hebben goedgekeurd.
### Wat betekent dit voor de praktijk?
Voor professionals in de zorg is dit geen abstract debat. Het raakt aan keuzes die je dagelijks maakt.
- Hoe organiseer je continuïteit als bekostiging per handeling verloopt?
- Wie neemt de regie als meerdere partijen betrokken zijn?
- Hoe voorkom je dat administratie de zorg overneemt?
De Blok pleit ervoor om de bekostiging van palliatieve zorg anders in te richten. Minder versnippering, meer ruimte voor samenhangende zorg. Dat vraagt om vertrouwen in professionals en om een systeem dat hen ondersteunt in plaats van tegenwerkt.
### Een oproep tot heroverweging
Het Ronde Tafelgesprek in de Tweede Kamer was geen eindpunt, maar een signaal. De vraag is nu wat er met die signalen gebeurt. Blijft het bij constateren, of volgt er echte aanpassing?
Voor iedereen die met ouderenzorg te maken heeft, is de boodschap helder: een stelsel dat fragmentatie beloont, levert geen betere zorg op. Het levert vooral meer gedoe op, juist voor de mensen die rust en nabijheid nodig hebben.
De komende periode zal blijken of de politiek en zorgverzekeraars deze waarschuwing serieus nemen. Tot die tijd blijven professionals in de praktijk oplossingen zoeken binnen een systeem dat hen daarbij niet altijd helpt.