Overheid profiteert van zorgtrajecten statushouders, maar weigert mee te betalen

Margriet Bos · 2026-09-23

Stel je voor: je hebt een groot tekort aan verpleegkundigen. Je start een succesvol project om statushouders op te leiden voor de zorg. Het werkt. Mensen stromen door naar banen. En dan blijkt de grootste financiële winst niet bij de zorginstellingen of de nieuwkomers terecht te komen, maar bij de overheid. Diezelfde overheid weigert vervolgens om financieel bij te dragen aan het project. Krom, toch? Dat is precies wat er speelt rond het UMCG-project 'Nieuwkomers in hun kracht', een initiatief van stichting Het Potentieel Pakken. Uit hun businesscase blijkt dat de baten van dit soort trajecten vooral naar de rijksoverheid vloeien. Denk aan hogere belastinginkomsten en lagere uitkeringslasten. Maar de kosten? Die worden nu gedragen door zorgaanbieders en filantropen. De overheid profiteert, maar betaalt niet mee. Dat wringt. ### Waarom dit zo oneerlijk voelt Het is een bekend patroon. Projecten die maatschappelijk rendement opleveren, worden vaak gefinancierd door idealisten en organisaties die het tekort direct voelen. De overheid incasseert de lusten, maar laat de lasten liggen. In dit geval gaat het om verpleegkundige trajecten voor statushouders – mensen die al in Nederland wonen en graag willen werken in de zorg. De zorg kampt met grote personeelstekorten. Tegelijkertijd zijn er statushouders met een verpleegkundige achtergrond of de ambitie om zich om te scholen. Het project 'Nieuwkomers in hun kracht' bewijst dat het kan: zij stromen uit naar betaalde banen. Maar zonder structurele financiering blijft het bij losse projecten. En dat is zonde. ### Wie betaalt de rekening? Op dit moment betalen zorgaanbieders en filantropen de rekening. Zij investeren in opleidingen, begeleiding en taalonderwijs. Dat doen ze omdat ze het tekort aan personeel voelen. Maar de echte winst – denk aan extra belastingopbrengsten en minder bijstandsuitkeringen – gaat naar Den Haag. De overheid zou dus best wat mogen bijdragen. > "De baten gaan naar de rijksoverheid, maar die weigert financieel bij te dragen. Zorgaanbieders en filantropen betalen nu." – Het Potentieel Pakken Dat is geen duurzame oplossing. Zorginstellingen hebben geen oneindige budgetten. Filantropen willen best investeren, maar niet als de overheid wegkijkt. Het risico is dat veelbelovende initiatieven na een paar jaar stoppen, simpelweg omdat het geld op is. ### Wat er nodig is voor echte verandering Willen we dit structureel oplossen, dan zijn er een paar dingen nodig: - **Erkenning van het probleem**: de overheid moet toegeven dat ze profiteert en dus medeverantwoordelijk is. - **Structurele financiering**: niet steeds tijdelijke subsidies, maar een langdurige bijdrage vanuit het Rijk. - **Samenwerking**: zorgaanbieders, gemeenten en het Rijk moeten samen optrekken. - **Oog voor de mens**: het gaat niet alleen om cijfers, maar om mensen die een kans verdienen. Het is niet alleen een kwestie van geld. Het is ook een kwestie van rechtvaardigheid. Statushouders die de taal leren en een vak willen uitoefenen, verdienen die kans. Zorginstellingen die hen opleiden, verdienen ondersteuning. En de overheid die profiteert, mag best een steentje bijdragen. ### Hoe nu verder? Het Potentieel Pakken blijft zich inzetten voor deze groep. Maar zonder politieke wil en financiële steun blijft het ploeteren. Misschien is het tijd dat meer mensen zich hiervan bewust worden. Deel dit verhaal, praat erover met je collega's, en vraag je af: willen we dat de overheid profiteert zonder te betalen? Of kiezen we voor een eerlijk systeem waarin iedereen meedoet? De zorg heeft mensen nodig. Statushouders willen werken. Laten we ervoor zorgen dat de financiering hen niet in de weg staat.