Overheid profiteert van zorgtrajecten statushouders, maar draait niet op voor de kosten

Margriet Bos · 2026-09-23

### Het probleem: een scheve verdeling van lusten en lasten Stel je voor: je hebt een groot tekort aan verpleegkundigen. Je start een succesvol project om statushouders op te leiden voor de zorg. Het werkt. Mensen stromen door naar banen. Iedereen blij. Maar dan blijkt dat de financiële voordelen vooral naar de overheid gaan, terwijl de kosten bij zorginstellingen en filantropen blijven liggen. Dat is precies wat er gebeurt rond het UMCG-project 'Nieuwkomers in hun kracht'. Uit een businesscase van stichting Het Potentieel Pakken blijkt dat de rijksoverheid profiteert van deze trajecten, maar weigert om financieel bij te dragen. Zorgaanbieders en filantropen betalen nu de rekening. En dat wringt. ### Waarom de overheid zou moeten meebetalen De overheid incasseert belastingen en premies zodra statushouders aan het werk gaan. Denk aan inkomstenbelasting, sociale premies en minder uitgaven aan bijstand. Kortom: de overheid is een van de grootste winnaars. Toch schuift ze de kosten af op anderen. > "De baten van speciale trajecten om statushouders aan het werk te krijgen in sectoren met grote tekorten, zoals de zorg, gaan vooral naar de rijksoverheid, maar die weigert financieel bij te dragen." – aldus de businesscase. Dat is niet alleen oneerlijk, het is ook onverstandig. Want zonder bijdrage van de overheid blijven deze succesvolle projecten afhankelijk van de grillen van filantropen en de goodwill van zorginstellingen. En dat terwijl de tekorten in de zorg alleen maar oplopen. ### Hoe het nu werkt (en waarom het niet houdt) Op dit moment betalen zorgaanbieders en filantropen de kosten voor werving, opleiding en begeleiding van statushouders. Dat kan gaan om tienduizenden euro's per traject. Denk aan kosten voor taalcursussen, stagevergoedingen en begeleiding. De overheid draagt niets bij, terwijl zij later wel de vruchten plukt. - **Zorgaanbieders** investeren in opleiding en begeleiding. - **Filantropen** subsidiëren projecten zoals 'Nieuwkomers in hun kracht'. - **De overheid** ontvangt belastingen en premies, maar betaalt niet mee. Dat is een scheve situatie. Zeker omdat de overheid zelf ook baat heeft bij een beter werkende zorgsector en minder uitgaven aan uitkeringen. ### Wat er moet veranderen Willen we dit soort projecten structureel maken, dan zal de overheid over de brug moeten komen. Dat kan op verschillende manieren: - **Cofinanciering**: de overheid draagt een deel van de kosten, bijvoorbeeld via subsidies voor opleidingen. - **Beloningsstructuur**: gemeenten of het Rijk betalen een bonus per succesvol geplaatste statushouder. - **Structurele financiering**: in plaats van tijdelijke projecten, een vast budget voor integratie en arbeidsmarkttoeleiding. Zonder zulke maatregelen blijven mooie initiatieven zoals 'Nieuwkomers in hun kracht' afhankelijk van incidentele financiering. En dat is zonde, want de aanpak werkt. ### Conclusie: tijd voor eerlijke kostenverdeling Het is niet meer dan logisch dat de partij die het meest profiteert, ook meebetaalt. De overheid zou haar verantwoordelijkheid moeten nemen en bijdragen aan de kosten van verpleegkundige trajecten voor statushouders. Anders blijven zorginstellingen en filantropen opdraaien voor de rekening, terwijl de overheid lachend naar de bank gaat. Dat kan en moet anders. Wil je meer weten over dit soort oneerlijke situaties? Houd onze artikelen in de gaten.