Overheid profiteert van zorgtrajecten statushouders, maar betwist de rekening

Margriet Bos · 2026-09-23

## Waarom de overheid profiteert, maar niet betaalt Stel je voor: je leidt mensen op tot verpleegkundige, ze gaan aan de slag in de zorg, en de samenleving plukt de vruchten. Klinkt logisch, toch? Alleen... de rekening blijft liggen bij zorgaanbieders en filantropen. De rijksoverheid strijkt de baten op, maar weigert mee te betalen. Dat blijkt uit een businesscase van het UMCG-project 'Nieuwkomers in hun kracht', uitgevoerd door stichting Het Potentieel Pakken. Het is een patroon dat je vaker ziet: iedereen roept dat er iets moet gebeuren aan de personeelstekorten in de zorg, maar zodra er een concreet plan ligt, is de overheidsportemonnee plots dicht. Ondertussen draaien zorginstellingen en particuliere financiers op voor de kosten. Zij betalen de trajecten die statushouders klaarstomen voor een baan in de zorg. ### De rekening klopt niet De businesscase laat zien dat de maatschappelijke baten van deze trajecten aanzienlijk zijn. Denk aan minder uitkeringskosten, meer belastinginkomsten en een beter werkende zorgsector. Die voordelen komen vooral terecht bij de rijksoverheid. Toch draagt diezelfde overheid geen cent bij. > "De overheid oogst de vruchten, maar laat de kosten bij anderen liggen. Dat is niet alleen oneerlijk, het is ook kortzichtig." Zorgaanbieders betalen nu uit eigen zak. Filantropen springen bij. Maar structureel is dat natuurlijk geen houdbare situatie. Als de overheid echt werk wil maken van de tekorten in de zorg, zal ze ook financieel aan tafel moeten komen. ### Waarom dit iedereen raakt Misschien denk je: interessant, maar wat heb ik ermee te maken? Meer dan je denkt. De zorgsector heeft dringend mensen nodig. Als we nieuwkomers niet de kans geven om door te stromen naar banen in de zorg, blijven de wachtlijsten groeien. En dat raakt ons allemaal – of je nu zelf zorg nodig hebt of iemand in je omgeving. Bovendien: statushouders die aan het werk gaan, dragen bij aan de economie. Ze betalen belasting, ze integreren sneller, ze bouwen een toekomst op. Dat is winst voor de hele samenleving. Maar dan moet er wel geïnvesteerd worden in de trajecten die dat mogelijk maken. ### Wat er nu moet gebeuren - **De overheid moet meebetalen.** Als zij de baten ontvangt, hoort zij ook een deel van de kosten te dragen. - **Zorgaanbieders en filantropen mogen niet alleen opdraaien voor de rekening.** Dat is niet duurzaam. - **Er moet een structurele financiering komen.** Losse projecten zijn mooi, maar zonder continuïteit verdwijnen de resultaten zodra het geld op is. Het Potentieel Pakken roept op tot een eerlijke verdeling van kosten en baten. En eigenlijk is dat niet meer dan logisch. Wie profiteert, betaalt mee. Zo simpel zou het moeten zijn. ### Verder kijken dan de korte termijn Natuurlijk, de overheid heeft veel verplichtingen. Maar juist in tijden van krapte is het verstandig om te investeren in oplossingen die zichzelf terugverdienen. Deze trajecten zijn daar een schoolvoorbeeld van. Elke euro die je erin stopt, levert uiteindelijk meer op. Alleen niet direct in de eigen begroting – en dat is precies het probleem. Als we willen dat de zorg overeind blijft, moeten we verder kijken dan de volgende verkiezingen. Dan moeten we durven investeren in mensen, ook als ze nieuw zijn in Nederland. En dan moet de overheid haar verantwoordelijkheid nemen, niet alleen in woorden maar ook in daden. Kortom: de overheid profiteert, maar betaalt niet mee. Zorgaanbieders en filantropen betalen nu de rekening. Dat moet anders. Want wie de lusten wil, moet ook de lasten dragen.