Overheid profiteert van zorgtrajecten statushouders, maar betaalt niet mee

Margriet Bos · 2026-09-23

## Waarom de overheid profiteert, maar de rekening bij anderen legt Stel je voor: je hebt een plan dat werkt. Statushouders krijgen een opleiding tot verpleegkundige, zorginstellingen lossen hun personeelstekorten op, en de samenleving gaat erop vooruit. Iedereen blij. Maar dan blijkt dat degene die er het meest van profiteert – de rijksoverheid – weigert om mee te betalen. Dat is precies wat er gebeurt volgens een businesscase van het UMCG-project 'Nieuwkomers in hun kracht', uitgevoerd door stichting Het Potentieel Pakken. De baten? Die gaan vooral naar Den Haag. De kosten? Die worden nu gedragen door zorgaanbieders en filantropen. En dat wringt. ### Hoe het project werkt Het project 'Nieuwkomers in hun kracht' is geen liefdadigheid. Het is een slimme aanpak om mensen met een vluchtelingenachtergrond klaar te stomen voor banen in de zorg – een sector die schreeuwt om personeel. Denk aan verpleegkundige trajecten die anderhalf tot twee jaar duren. De deelnemers leren de taal, doen praktijkervaring op en stromen uiteindelijk door naar een betaalde baan. Maar dat kost geld. En niet zo'n beetje ook. Denk aan kosten voor opleiding, begeleiding en het regelen van stages. Toch levert het uiteindelijk veel op: meer mensen aan het werk, minder afhankelijkheid van uitkeringen en een zorgsector die weer adem kan halen. ### Wie betaalt, wie profiteert? Hier zit de kern van de frustratie. De rijksoverheid incasseert de winst. Minder uitkeringen, meer belastinginkomsten, lagere kosten voor de zorg. Maar als het gaat om investeren in die trajecten? Dan haakt de overheid af. Zorgaanbieders en filantropen betalen nu de rekening. En dat is niet vol te houden. > "De overheid zou juist moeten investeren in wat werkt. Nu betalen we met z'n allen voor een systeem dat anderen laat profiteren." – Een betrokkene bij het project. ### Waarom dit iedereen aangaat Je hoeft geen expert te zijn om te zien dat dit niet klopt. Als de overheid profiteert, dan mag ze ook best meebetalen. Zeker in een tijd waarin de zorgsector worstelt met tekorten en wachtlijsten. Elke verpleegkundige die we opleiden is er één. Elke statushouder die aan het werk gaat, is een stap vooruit. Maar zonder financiële steun van de overheid blijven dit soort projecten afhankelijk van de goodwill van anderen. En dat is een wankele basis. ### Wat er nodig is - **Structurele financiering** vanuit de overheid voor bewezen trajecten. - **Erkenning** dat deze aanpak niet alleen sociaal is, maar ook economisch rendeert. - **Samenwerking** tussen zorginstellingen, gemeenten en het Rijk. Het is niet ingewikkeld. Als iets werkt, moet je het uitbreiden – niet laten hangen op de portemonnee van filantropen. ### Verder kijken dan vandaag Natuurlijk, er zijn altijd excuses. 'Geen budget', 'andere prioriteiten'. Maar ondertussen loopt de zorg vast en blijven talenten onbenut. De businesscase laat zien dat het anders kan. De vraag is alleen: durft de overheid haar verantwoordelijkheid te nemen? Voor professionals in de ouderenzorg en persoonsalarmering is dit geen abstract verhaal. Het raakt direct aan de kwaliteit van zorg. Meer handen aan het bed betekent betere ondersteuning, ook voor senioren die afhankelijk zijn van alarmering en veiligheid. En dat begint bij eerlijk investeren. Kortom: de overheid profiteert, maar betaalt niet mee. Dat moet veranderen. Niet omdat het aardig is, maar omdat het nodig is.